Tarsu AVM, Tarsus
Metin: Funda Tek
Fotoğraf: Yunus Özkazanç
Mimari konsept projesi Kaliforniyalı Altoon Partners tarafından tasarlanan, uygulama projesi Yazgan Tasarım Mimarlık tarafından hazırlanan, 68bin m2 alan üzerine kurulu Tarsu Alışveriş Merkezi çevre dostu özellikleriyle de ön plana çıkıyor. Su konsepti ile tasarlanan Tarsu AVM, Bina Araştırma Kuruluşu Çevresel değerlendirme Metodu BREEAM tarafından Türkiye’nin en yüksek derecesi olan 60.78 yüzde ile “çok iyi” derecesi almaya hak kazanmış.
Aydınlatma tasarımında temel yaklaşım, ışık kaynakları ile farklı malzemeler arasında kurulan ilişkiler üzerine kurulu. Bu yaklaşımı AVM’nin giriş kapısından itibaren görmek mümkün. Şehrin tarihi kapıları referans alınarak tasarlanan giriş kapısında çelik strüktür üzerine yerleştirilen desenli camların arkasına LED wallwasher’lar yerleştirilmiş.
Dış cephenin belirli bölümlerinde inceltilerek kesilmiş oniks taşların altında beyaz renk şerit LED’ler tercih edilirken Kayseri taşlarının arasında yaratılan yarıklarda konumlanan, bu sefer renk değiştirebilen RGB, şerit LED’ler ile yapının gece görüntüsü göz alıcı hale getirilmiş. Cephede bulunan zeytin ağaçları ise saksıların altına yerleştirilmiş RGB, LED spot’lar ile ön plana çıkartılmış.

Diğer bir tarafta alüminyum malzemeden yapılmış elemanların aydınlatılması, yapıyı şehrin en önemli noktalarından birinde parlayan bir yıldıza dönüştürüyor. Lazer kesimle yaratılan zeytin ağacı deseniyle cephe arasında bırakılan boşluğa yerleştirilen RGB, LED walwasher’lar ile gölge efekti yaratılmış. Arka cephe de çatı parapeti altında kullanılan tekli dikine flüoresan tüp tipi aydınlatmalar ile çatı altında cephe boyunca bir ışık kontur yaratılması hedeflenmiş. Alışveriş merkezi girişinde bulunan ve yapıya uyum sağlayacak şekilde lazer kesimle şekillendirilen Tarsu heykeli ise iç bölümüne yerleştirilen RGB, LED spot’lar ile aydınlatılmış.
İç mekânlarda ise alışveriş bölümlerinde ve yemek katında desen giydirilmiş gizli camlar aracılığıyla doğal aydınlatma sağlanıyor. Böylece tasarımı farklı kılmanın yanında gün ışığından faydalanılarak enerji tasarrufu elde edilmiş. Yine iç mekânlarda, belirli tavan yüzeylerinde genel tasarımla örtüşecek şekilde
Fiber optik aydınlatmalar kullanılırken yürüyen merdivenlerde ise merdivenin konumuna göre alt bölümlerine veya yan bölümlerine RGB, şerit LED’ler yerleştirilmiş.

Enerji kullanımlarını en düşük seviyeye indirmeyi amaçlayan BREEAM metodu için aydınlatma uygulamaları önemli bir yer tutuyor. Bu kapsamda Tarsu Alışveriş Merkezi’nde kullanılan aydınlatma sistemi otomasyona bağlanarak enerji tüketiminde %30 değerinde tasarruf sağlanmış. Dış cephede ve iç mekânlarda kullanılan LED ışık kaynaklı aydınlatma ürünleri ile günlük 15 kw enerji tasarrufu elde edilmesi hesaplanmış. Bu da standart aydınlatma elemanlarının kullanımına oranla %50 değerinde az tüketim elde edilmesi demek. Yıllık enerji tasarrufu ise 21.900 kW –saat/yıl.
Projeye katılanlar
İşveren: Corio Ana Yüklenici: Erba İnşaat Toplam İnşaat Alanı: 68.000 m² Mimari Ön Tasarım + Tasarım Geliştirme: Altoon Partners Mimari Proje: Yazgan Tasarım Mimarlık Statik Projesi: Aydın Pelin – Can Binzet Mühendislik Mekanik Projesi: Çilingiroğlu Mühendislik Elektrik Projesi: RAM Mühendislik Yangın Danışmanı: Karina Proje Yönetim: Entegre Breeam Değerlendiricisi: Grontmij Uygulanan ürünler:

Dış cephe aydınlatmaları: LED ürünler: Fiberli (RGB spot LED, RGB wallwasher, RGB şerit LED), Flüoresan: Philips (TCW060 T8)
Çevre aydınlatması: Moonlight (Diva HPS, Urban Units, Imperial HIT)
Zemin ve 1. Kat alışveriş alanı asma tavan aydınlatmaları: Lamp83 (Grid-Solo)
Raylı Spotlar: Lamp83 (Evospot ve Megapspot-2)
LED ürünler: Fiberli (şerit LED, spot LED) Fiberoptik aydınlatma Ofis, vb. diğer servis mekan aydınlatmaları: Siteco (SiRound downlight), Lamp83 (Flüoresan)
Dergide s. 64.