Kalaba Kız Meslek Lisesi ve Atatürk Anadolu Lisesi'nde enerji verimliliği çalışmaları

Metin: Dr. Mimar Tuba Bostancı Baskan

Eğitim, tüm dünyada ve özellikle, gelişmekte olan ülkelerde, büyük önem taşıyan bir konudur. Bu bağlamda, eğitim ortamlarının yani okulların fiziksel konfor koşullarının iyileştirilmesi, ülkemiz için gerçekleştirilmesi gereken çalışmalar içinde ilk sıralarda bulunmaktadır.Eğitim sürecinde, görsel algılamanın öğrenmedeki katkısı, öteki duyu organlarının katkılarından daha fazladır. Dolayısıyla, öğrenmenin tam, eksiksiz, doğru, yorulmadan ve çok fazla çaba harcamadan yapılabilmesi, iyi görme koşullarının yani görsel konforun sağlanmasına bağlıdır. Nicelik ve nitelik yönünden uygun aydınlatma sağlanmasının yanı sıra, aydınlatmada optimum enerji kullanımı da önemli bir etmendir.

61 TEMA - EĞİTİM ORTAMLARI Okullarda enerji verimliliği çalışmaları

Ülkemizde, suni aydınlatmada kullanılan elektrik enerjisi, tüketilen tüm elektrik enerjisi içinde, değişik işlevlere sahip yapılar için, yaklaşık olarak %20-40 arasındadır (EİEİ, 2000). Özellikle, okullar gibi, gün boyunca kullanılan yapılarda, görsel konfordan ödün vermeden sağlanan optimum enerji kullanımı ile büyük oranda enerji tasarrufu elde edileceği açıktır.

Dersliklerde, iyi görme koşullarının ve gerekli aydınlığın elde edilmesi için kurulan aydınlatma düzenlerinde, aydınlığın niceliği ve niteliğinin gerektirdiği koşulları sağlamanın yanında, uygun enerji kullanımı, büyük önem taşımaktadır. Aydınlatmada, kayıpları en alt düzeye indirebilmek ve enerji tasarrufu sağlamak amacıyla, dikkate alınması gereken etkenler:

* Mekânın işlevine uygun aydınlık düzeyini doğru belirlemek, * iyi görme koşullarının gereksinimi olan aydınlığın niteliği ile ilgili konuları (ışığın rengi, gölge niteliği, kamaşma ve aydınlığın mekan içinde düzgün dağılımı) eksiksiz saptamak, * nicelik ve nitelik ile ilgili koşullar oluşturulurken, * lamba verimi, * aygıt geriverimi, konularını doğru belirlemek ve kullanım sürecinde de, * lamba yakıp, söndürme, * yanma süresi, gibi konularını içeren aydınlatma kontrol sistemi belirlenmesi olarak sıralanabilir.

Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından başlatılan enerji verimliliği çalışmaları kapsamında, Kalaba Kız Meslek Lisesi ve Atatürk Anadolu Lisesi’nde aydınlatma projeleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Kalaba Kız Meslek Lisesi derslikleri ve Atatürk Anadolu Lisesi kapalı spor salonunda mevcut aydınlatma düzeni incelenerek, aydınlık düzeyi ve aydınlığın niteliği yönünden gerekli koşulları sağlayan ve aynı zamanda da verimli enerji kullanımını olanaklı kılan lamba ve armatür önerileri yapılmıştır. Aşağıda, Kalaba Kız Meslek Lisesi örnek katta yer alan derslikler ve Atatürk Anadolu Lisesi kapalı spor salonunda yapılan enerji verimliliği çalışması yer almaktadır:

Her iki okulda yapılan enerji verimliliği çalışmaları sonucunda, Kalaba Kız Meslek Lisesi dersliklerinde, lamba ve balast değişimi ile, aydınlık düzeyi arttırılmış olup, aydınlığın niteliği doğrultusunda da ışığın rengi iyileştirilmiştir. Bunların yanı sıra, önerilen aydınlatma sistemi ile mevcut sisteme oranla, %53 enerji tasarrufu sağlanmaktadır.

Atatürk Anadolu Lisesi kapalı spor salonunda ise, armatür ve lamba değişimi yapılarak, gerekli aydınlık düzeyi, doğru ışık rengi ve mevcut aydınlatma sistemine göre, %67 oranında enerji tasarrufu sağlanarak elde edilmiştir.

M.E.B. Kalaba Kız Meslek Lisesi

+10.20 KOTU

Mevcut Lamba: TL 40W (manyetik balast) Renk kodu: 54 Önerilen Lamba: TL-D ECO 32W (elektronik balast) Renk kodu: 840 Not: Lambadan çıkan ışığı, masa düzlemleri üzerine yönlendirmek amacıyla, mevcut armatürün üzerinde simetrik reflektör kullanılması önerilmektedir.

* Derslik hacimlerinde 2x32W sıvaüstü armatürler bulunmaktadır.

M.E.B. Atatürk Anadolu Lisesi, Kapalı Spor Salonu

Dergide s. 60.