Işığı anlatmanın yolları...

Metin: Jesse Lilley, David Müller

Aydınlatma tasarımcısının çalışmasının merkezinde garip bir çelişki yatar. Aydınlatma tasarımının sonuçları gayet görülebilir olsa da, ışığın gerçek aracı, gizemli bir biçimde görünmezdir. Çünkü ışık, elle tutulamazdır, soyuttur. Kendisi dışında, herkesi görüntüye alan mimari bir sürecin görünmeyen ortağıdır. Bu çelişki aydınlatma tasarımı mesleği için ortak bir endişe kaynağı oluşturur. Tasarımcılar fikirlerini nasıl anlatabilirler?Tasarım ile ilgili eğitimi veya bilgisi olmayanlara düşündüklerini ve hayal ettiklerini nasıl anlatacaklardır ve onların, konsepti anlamasını nasıl sağlayacaklardır?Ve müşteriler, görülemeyen, dokunulamayan, duyulamayan veya hissedilmeyen ışığın, değerini nasıl takdir edeceklerdir?

Londra St. Paul Katedrali: Speirs & Major Associates tarafından hazırlanan sunum materyali teknik çizimden çok bir sanat eserine benziyor. Işıklandırma konseptini sunmak için gayet yaratıcı bir tarz ve mimari projelerde ışığın gücünün sevgisini anlatıyor. Bu tür çizimler her ışıklandırma tasarımcısı için bir ilham kaynağıdır.

Bu, neredeyse her aydınlatma tasarımcısının savaş verdiği bir şey diyor Speirs and Major Associates firmasından Mark Major ve şöyle ekliyor: “Müşteriler için çok zor bir konu. Özellike tasarım ile ilgili bir alandan gelmiyorlarsa, biz aydınlatma tasarımcılarının ne yaptığını değerlendirmekte güçlük çekiyorlar. Seneler içinde öğrendiğimiz bir şey varsa, o da bizlerin, bir konsepti net bir biçimde masaya yatırıp bunu anlatmamız gerektiğidir. Mimarlar gibi her hafta müşteri ile düzenlenen bir toplantıda bize bilgiler verilmiyor. Bizim, projenin erken aşamasında bir veya iki temel sunum olanağımız var ve bu sunumlarda herşeyi en doğru şekilde aktarmış olmamız gerekiyor”. Major, bu ilk sunumların son derece önemli olmasının nedeninin, sadece ikna etme değil, konsepti, daha sonraki aşamalarda kullanmak üzere müşteri ve birlikte çalışılacak olan kişilerin akıllarına yerleştirme güçlüğü olduğunu belirtiyor. “Fikirler bir kere onaylandığında, çalışma süreci boyunca bunlara bağlı kalmalıyız. Eğer iyi bir sunum yapmış isek, maliyetler üzerinde ciddi bir baskı olduğunda ve konsept zorlu bir aşamadan geçiyorsa müşteri, sunumu halen hatırlıyor olacaktır.

Sıklıkla, müşteri “bir dakika, bu kesintiyi istemiyorum, ne kadar önemli olduğunu biliyorum” diyen kişi olacaktır”, diyor.

Güzel aktarılmış ve anlaşılması sağlanmış bir konsept hem müşteri hem de tasarım ekibini, süreç boyunca çalışma şartlarına bağlı tutar. Müşteri ve tasarım ekibi ile ortak hedeflerin oluşturulması ilk adım için çok önemlidir. Aydınlatma tasarımcıları, fikirlerini anlatmak için bir dizi farklı teknikler kullanır. Bunların kullanımı dinleyicilerinin niteliğine göre değişebilir. Mark Major şöyle diyor: “Müşteriye nasıl anlatmamız ve bir projenin hikayesini nasıl aktarmamız gerektiği konusunda düşümeye çok zaman harcadık”. Anlatımlar görsellere mi dayandırılmalı? Veya özenle yapılmış bir adım adım analiz gösterilerek mi aktarılmalı? Her bir aydınlatma ögesini açıklayacak mıyız ve bunları nasıl kombine edeceğiz? Yoksa geçmişte deneyimlenmiş olan projelerden görüntüleri göstererek mi anlatacağız?

Işığı anlatmak, kendi hayal gücünüzü kullanmak demek. Eğer müşteri veya mimar bu aşamada bunu anlatamıyor ise, dalga boyunun değiştirilmesi veya dalga boyuna eklentilerin yapılması gerek. En azından, müşterinin, ışığın mekân ve ortamları nasıl değiştirilebileceğine ilişkin deneyimi olmadığını varsaymalısınız.

1. Işığı çizerek anlatmak En etkili anlatım metodlarından biri, ışığı çizmek suretiyle yapılabilir. Aslında, ışığın etkisini göstermek için bir dizi teknikler vardır. Bu teknikler için el çizimleri veya en son bilgisayar destekli çizimler en iyi örneklerdir. Her ne kadar eskiz ve bilgisayar grafiklerinin göreceli yetenekleri halen tartışılsa da, bunlar tek çözüm olarak görülmemelidir. Sunum şeklinin her iki biçimi de aydınlatma tasarımını anlatma sürecinin farklı aşamalarında önemli rol oynar. Işık, bir mekânı kullanacak olan kişinin duygularına hitap ettiği için, el ile hazırlanan eskizler ve sanatsal çizimler öncelikle müşteriye ilk fikri vermek ve yeni fikirleri sunmak için etkili bir araç olarak kendisini kanıtlamıştır. Lighting Planners Association (Japonya) Başkanı Kaoru Mende için eskiz oluşturma, müşteri ile bir vizyonu paylaşmak için faydalı bir araçtır. Mende şöyle açıklıyor: “Bir anlatım aracı veya tasarımcının performansını değerlendirmek için, müşterinin önünde fikirleri çizime dökmek gayet verimli bir işlemdir. Karşılıklı görüşmelerimiz sırasında basit, renkli çizimler veya ışık yoğun eskizler kullandığımızda tasarımda ifade etmek istediğimizi daha da güçlendirebiliyoruz”.

Mende, bir aydınlatma tasarımcısının itibarının, çizme kabiliyetine bağlı olduğu kanısını reddediyor. “Aydınlatma tasarımı konusunda çok başarılı olan ancak eskiz oluşturmada becerikli olmayan arkadaşlarım var. Bunun yerine fikirlerini ifade etmek için başka araçlar buluyorlar” diyor.

Speirs and Major Associates için eskiz oluşturma, anlatma süreci için hayati önem taşıyor. “Sıklıkla bilgisayar üzerinde modelleme yapmamıza rağmen, yine de çoğu zaman eskizi tercih ediyoruz. Hemen oluşturulabiliyor, çok zaman almıyor. Müşteri bitmiş ürünün bir fotoğrafını görmeyeceğini biliyor ve böylece onların beklentilerini daha özenle yönetebiliyoruz”.

Son on yıl içinde binaların gece görüntüsü hakim bir pazarlama görüntüsü olmaya başladı. Artık müşteriler bu tür görüntüleri geliştirmek için uzman ofislere önemli miktarlarda para ödeyebiliyorlar. Mark Major, bilgisayarda oluşturulan görüntülerin, müşterilere aydınlatmayı göstermede önemli bir rol oynadığını ancak dikkat gerektirdiğini itiraf ediyor. “Artık planlamacıların ve kent görüntüsü konusunda karar veren kişilerin giderek daha deneyim kazandığını ve bazı görüntülere daha eleştirsel baktığını düşünüyorum. Halk tarafından kabul görmüş pazarlama amaçlı oluşturulmuş iyi niyetli gece görüntüleri örnekleri de gördük. Ama benzer görüntü örneklerinin, binanın inşa edildiği çevre konusunda endişe duyan yerel halkın, planlamacıların ve diğer insanların algılamasına zarar verici etkisi olduğunu da gördük. Bunun dışında müşteriye, üç boyutlu ışıklandırılmış bir alanın, çok gerçekçi olduğu için iki boyutlu gösterilme tehlikesi de bulunuyor. Bu durumda müşteri bunu projenin sonunda neye sahip olduğunu göreceği bir fotoğraf olarak da algılayabilir. Biz bunu bir problem unsuru gibi değerlendiriyoruz, çünkü bu durumla ilgili konuda çalışan herkes böyle bir çalışmanın öngörülemez olduğunu bilir. Bazen çok iyi sonuçlar alabilirsiniz, bazen de gayet yaramaz sonuçlar elde edebilirsiniz. Dolayısıyla, fotoğrafa benzer bir görüntüyü müşteriye sunarken, çok dikkat ederiz ve her ne kadar bitmiş projenin bir fotoğraf görüntüsünü andırıyor olsa da bunun bir çizim olduğuna dikkat çekeriz. Görüntünün neye benzediği ve gerçekte nasıl göründüğü arasında manevra yapmak için bir hayli alan vardır. Bu nedenle dikkatli olun!

Müşteriler ortaya çıkan sonucu, başlangıçta kendilerine gösterilen görüntüler ile karşılaştıracak ve şöyle diyeceklerdir: “Hiç bize gösterdiğinize benzemiyor, neler oluyor? Kısaca, Relux, Dialux veya Sketchup gibi modelleme programları gayet faydalı araçlardır ancak aydınlatma tasarımcısının bir maket modeline benzer çalışması olarak görülmelidir. Bitmiş efekte yaklaşık bir gösterimdir ve müşteriler, aydınlatmanın bu modelde görüldüğünün aynısının ortaya çıkmayacağı konusunda uyarılmalıdır.

2. Sözler, sözler, sözler Temeli bu kadar görsele dayanan bir meslek için sürpriz olsa da, bir çok aydınlatma tasarımcısı, eskiz, çizim ve modellerinin yanında doğru kelimeleri kullanmaya önem verir. Tasarımcı ve eğitimci Leni Schwendinger şöyle diyor: “Biz, bir hayli sözlerle çalışırız. İyi oluşturulmuş bir çalışma resmi, müşteriye ne elde etmek istediğimizi anlatırken gayet verimli olabilir. Parıldayan bir efekti çizmek zordur ancak müşteriye “burası ışıldayacak” dediğinizde çabucak ortak bir anlayışa varırsınız. Bu tür bir dil kullanımı çok önemlidir, çünkü bu ışığın işlevsel unsurları olduğu gibi görsel algılama ve duygularla da ilgilidir”. Ancak açıklamalar sadece görselleştirilebilir fikirlerde hayat bulur. Anlatmak istediğiniz kişi üç boyutlu alanı hayal etme gücüne sahip olmalıdır ve bunun için belli bir deneyimi olmalıdır. Dolayısıyla, bu sadece ne söylediğinize bağlı değil, dinleyenin içerik ile neyi ilişkilendirdiğine bağlıdır.

Aydınlatma ortamlarını elle çizme veya eskiz hazırlama, yazarın ışık anlayışının ve onu tasarımla nasıl uygulayacağının göstergesidir. Basit eskizler ışık ve gölgenin etkisini gösterir. Daha fazla ayrıntı içeren çizimler, mekanın genel etkisini anlatabilir. Eseri inceleyenler aydınlatma tasarımcısının amacını daha iyi anlayabilir.

Işığı görselleştirme konusu, Fagerhult Lighting Akademisi Başkanı, Henrik Clausen’in “Light and Communication, Nature as a Reference in Lighting Design” adlı kitabında işlenmiştir. Bu kitap, doğayı evrensel bir referans çerçevesi olarak kullanmak suretiyle, aydınlatma tasarımı içinde yer alan farklı tarafların nasıl birbiri ile iletişim kurduklarını göstermektedir. Sadece müşterilerin kendi ihtiyaçlarını anlatırken, çoğunlukla yaşadıkları sıkıntıları ve isteklerini değil, aynı zamanda profesyonellerin, müşterilerini yeterli derecede olaya dahil edememelerini ve uygun bir duygu seviyesine getirememelerinin nedenlerini incelemektedir.

Kitabın başlığı bilinçli olarak muğlak bırakılmıştır. Bir taraftan ışığın insanlara nasıl anlatılacağı konusunu işlemekteir. Ancak, başlığın kendi içinde, ışığın başlı başına bir mesaj taşıyıcısı, bir iletişim modu olduğu iması yatmaktadır. Henrik Clausen, müşterilerin, ışığın aslında sadece bir bilgi taşıyıcısı olduğunu anlamaları halinde, bunun gerçek değerini kolayca tespit etmeye başlayacaklarını söylemektedir.

Clausen’a göre, ışığı anlamanın en büyük engellerinden biri, ışıklandırmayı şeffaf olmayan teknik bir sözcük dağarcığına gömmüş olmamızdır. Bu dil, sektör içinde uygulama yapanlar arasındaki iletişime katkı sağlayabilir ancak buna bu alanda eğitimi olmayan ve müşteri tarafındaki paydaşlar dahil edilmemiştir.

“Ben, hikaye anlatmanın büyük bir pazarlama aracı olduğu bir jenerasyona aitim. Müşterileri, her zaman kendi şartlarında, doğanın dilini ortak bir referans çerçevesi olarak kullanıp ışık hakkında tartışmalara dahil etmenin faydalı olduğuna inandım. Benim edindiğim deneyimlere göre müşteriler, teknik ifadeler kullanma ihtiyacı duymaksızın ışık ile deneyimlerini paylaşmaktan zevk alıyorlar”.

İyi bir aydınlatma tasarımcısı, ışığın sadece teknoloji, işlev veya akademik bilgiye dayalı olmadığını bilir. Işık duygudur, ışık iletişimdir, ışık yaşamdır. Işık ile çalışan herkes bu eşsiz araçtan ilham almıştır. Peki o takdirde bu ilham neden müşteri ile paylaşılmasın? Ancak bunu yaparken, hepimizin ilişki kurabileceği genel referanslarla konuşmak önemlidir ve sonra bunları resimleştirerek anlatabilmemiz gereklidir.

Herkes, bir gün batımını izlerken, o sıcaklık ve huzur duygusunu bilir. Bu duyguyu doğumumuzdan itibaren tanırız ve hiç unutmayız. Aynı duygu bir sonraki günün sonunda hissedilir ve biz sabah güneş doğarken gök yüzünün daha soğuk ve mavi göründüğünü ve bizi karşılayan güne hazırladığını biliriz. Peki bu, aydınlatma tasarımcısı için ne anlama gelir? Sokaktaki, renk tayfının renkleri, mavi ışık rengi içeriği ve Kelvin hakkında hiçbir fikri olmayan bir müşteri, aydınlatılmış alanların sözlü açıklamalarını ancak kendi anıları ile ilişkilendirebilir ve böylece belli aydınlatma ortamlarının hangi etkiler yaratabileceğini sezgisel olarak anlayabilir. Bu çok basit ancak etkili bir yöntemdir.

Aydınlatma tasarımcısı, aydınlatmanın uyandıracağı duyguları kendi hayalgücünü kullanarak açıklayabilmeli ve sonra müşteriye anlatmalıdır.

Belli bir aydınlatma yapısının diğer unsurları ve özel avantajları çok daha anlaşılır hale geldi. Clausen şöyle diyor: “Ülke genelinde şubelerinin aydınlatmasına yatırım yapacak olan banka direktörlerinden oluşan bir kurulu hayal edin. Herkesin satış için zorlanacağı bir grup. Ancak, onları, ışığın aslında daha iyi haberleşme ortamı kuran bir mod olduğunu, veznedarların çok daha az hata yapacağını, yöneticilerin, müşterilerinin kredi durumlarını daha düzgün okuyabileceklerini veya müşterilerin markadan çok daha etkileneceklerine dair bir anlatım yapmış iseniz, onları rahatlıkla ikna edeceğinizi hayal edin. İşte bu, ışık ile ilgili kişilere ışığın sadece açıp kapamadan ibaret olmadığı fikrini benimsetmeye başlama işlemidir. “Müşteriler bu anlamda düşünmeye başlarlarsa, yaratıcı aydınlatma tasarım girişimleri için gerekli kaynaklar daha kolay bulunabilir çünkü, mesele sadece aydınlatma değildir, ışık bir şekilde iletişim kurma aracıdır”.

3. Arşiv ve ruhsal durumunun tasviri Aydınlatma tasarımcısının iletişim araçları deposundaki bir başka malzemesi, ruhsal durum tasviridir. Stüdyolar, bazen arşivlerinde temel görsel koleksiyonları tutar. Bunlar, fikri sermayelerinin önemli bir kısmını teşkil eder. Mark Major: “Seneler boyunca çekmiş olduğumuz binlerce görüntü var. Bazıları projeler ile ilgili, bazıları ise yakalamayı başardığımız bir ortamdan veya ilginç olduğunu düşündüğümüz bir ışık efektinin kareleri. Biz, genel mesajı verebilmek için bu görüntüleri kelime ve çizimlerle birlikte kullanıyoruz”. Fotoğraf arşivleri, aydınlatılmış alanlardaki ruh durumunu ve ortamları yakalama girişimleridir. Bilgisayar bize, anılarımızı desteklemede yardımcı olur. Bu sayısal çağda, kapsamlı arşivleri oluşturmak gayet kolaydır. Diapozitif arşivleri eskiden çok daha pahalıydı ve oluşturulması çok daha fazla zaman alıyordu. Fotoğraf arşivlerini derlerken, şu tavsiye edilir: ne kadar büyük olursa, o kadar iyidir. Her proje farklıdır. Farklı ülkelerin farklı mimari tarihi, farklı gün ışığı şartları ve bugünlerde enerji tasarrufu konusunda farklı düzenlemeleri vardır. Tüm bu unsurlar tabii ki bir aydınlatma tasarımcısının çalışmasını etkiler. Bu nedenle müşterinin, bir konseptin nedenlerini anlamasını sağlamak için çok sayıda örnek ve karşılaştırılabilecek proje gösterebilmek büyük bir avantajdır.

Diğer bir olumlu unsur, ise aydınlatma tasarımcısının itibarını artırmasıdır. Büyük bir görsel materyal koleksiyonuna sahip olmak, aydınlatma tasarımcısının yaptığı araştırmaların ve gerçekleştirdiği projelerin işaretidir ve deneyim ve kalitesini değerlendirmenin bir yoludur. Başarılı aydınlatma tasarımcıları, artık birkaç yıldan beri, gayet verimli bir iletişim aracı olan kendi fotoğraf arşivlerine sahiptir.

İsveçli aydınlatma tasarımcısı Kai Piippo, 5000’den fazla fotoğraf ile büyük bir fotoğraf arşivine sahiptir. Piippo her zaman digital kamerasını yanında taşır ve bazı ışık durumlarından örnekler toplar. New York’daki Focus Lighting firmasından Paul Gregory 30.000 görselin üzerinde bir veri tabanına sahiptir. Tasarım ekibinin tüm üyeleri bu veri tabanına katkı sağlayabilmektedir. Belli bir durumun gün ve gece görüntülerini almak özellikle faydalıdır. Hatta, yeni aydınlatma uygulaması yapılmadan önce durumu gösteren bir görseli eklemek daha da iyidir. Bu nendenle, müşterinin, iyi tasarlanmış bir aydınlatma uygulamasının etkisini anlamasını sağlamak gerekir. Sadece yeni uygulama gösterildiğinde, orijinal çözüm ile arasındaki farkı gerçekten değerlendirmek genellikle zordur. Bu tür görsellerin toplanması, bir projenin tamamlanmasından sonra da son derece faydalıdır.

4. Işığın, bir maket ile fiziksel olarak gösterilmesi Çizimler ve görüntüler etkili olsa dahi, ışığın fiziksel olarak bir maketle gösterilmesinin yerini hiçbir şey alamaz. “Müşteriye gerçek malzeme ile gerçek ışığın kullanımı ile sağlanacak efektleri gösterebilirseniz, ki bu bir ölçekli maket veya bire bir maket olabilir, bu durum 10 üzerinden 9,9 kere de müşterinin “anlamasını” sağlar diyor Mark Major. “Maketler, müşteriye “evet bunu sevdim” veya “bunu biraz sevdim ancak şu konuda ikna olmuş değilim” dedirtir. Bu, proje boyunca geri bildirim almanızı ve henüz çok geç olmadan değişiklikler yapabilmenizi sağlar”.

Major, Londra’da St. Paul’s katedralinin ışıklandırması gibi büyük bir projede, yerinde kurulan bir maketin nasıl olumlu etki yarattığını anlatıyor: “Konsepti imzalaması gereken, karar verici iki kurum ile karşı karşıyaydık. Sonuç olarak, ne yaptığımızı göstermek ve güvenlerini kazanmak için sayısız çizim veya sunumlara gerek kalmadı”.

İşte bu da iletişim probleminin en önemli noktası. Proje ekibi, aydınlatma kalitesi üzerine konuşurken, herkes bu terimi kendine göre tanımlar.

Örneğin iç mimar, lambaların tasarımını kasteder, mühendisler ve aydınlatma teknisyenleri ise aydınlatma kaliesini sayıları baz alarak yorumlar ve bu alanda en az Watt gücü ile en fazla ışık gücünü nasıl alırımı değerlendirir. Yetmişli yıllarda bu, düşük basınçlı sodyum lambasının başlangıcıydı. Işığın verimliliği açısından, yarışı ampul kazandı. Müşteri için kalite çözümü, başlıca düşük fiyatla ilgili. Aydınlatma tasarımcıları bir projede aydınlatma kalitesi konusunda konuşurken ve bunu potansiyel müşterilerine sunarken, alanın görsel kalitesini ve aydınlatılmış mimari bir ortamda insanın kendisini nasıl hissedeceğini veya ışığın, mimari özelliklerin kalitesini nasıl öne çıkartacağını kastederler. Herhangi bir yaşama veya çalışma alanının kullancısına aynı soruyu sorduğunuzda, bu kişi muhtemelen gün ışığının en kaliteli ışık olduğunu, bir astronot ise yıldızların ışığının en kaliteli ışık olduğunu söyleyecektir. Herkes, aydınlatma kalitesinden ne anladığını kendisi için tayin edebilir. Ancak bu kişilerin eğitimleri ne olursa olsun, bunlar insandır. Aydınlatılmış bir alanda aynı deneyimleri paylaşmak ve bunlar hakkında konuşabilmek, ışığın kalitesini anlamaya doğru uzun bir süreçtir.

Mark Major, St. Paul’s katedrali projesinde aydınlatma konseptini, bir maket yardımı ile anlatmayı başarmıştır. Bunu sağlamak için duydukları tüm endişeye, harcanan zaman ve paraya değmiştir. Çünkü, ikna ettikten sonra, herşeyin iyi gideceğinden emin olmuşlardır.

Mevcut binalar için bir maket yapmak tabii ki bir seçenektir. Sonuçta elde edilecek aydınlatma efektini simüle etmek için bir kamyon ve birkaç ödünç alınmış örnek bazen yeterlidir. Ancak yeni inşa edilecek projeler için bir maket çalışması yapmak zahmetli bir iş olabilir.

Major, yine de müşterilerin bazen doğru maket çalışmalarını finanse etmeye hazır olduklarını söylüyor ve şöyle ekliyor: “Büyük projeler üzerinde çalışırken baştan, binanın bazı bölümleri için bir maket oluşturma planı olup olmadığını soruyoruz. Çünkü müşteriler malzemeleri onaylamak için bazen uzun bir süreçten geçiyor. Böyle aşamalarda aydınlatma uygulamasını da makete ekleyebilmemiz, makete başka bir değer daha katıyor”.

Guerrilla Lighting etkinlikleri de maket fikrine dayanıyor. BDP Lighting’den Martin Lupton tarafından düzenlenen Guerrilla Lighting etkinlikleri İngiltere’de başarıyla gerçekleştiriliyor. Bir grup gönüllü biraraya geliyor. Her kişiye bir parça aydınlatma donanımı veriliyor. Örneğin basit bir flash ışığı ve o kişi, önceden seçilen bir bölgeye gidiyor. Katılımcılara nerede durmaları ve binanın belli bir bölümünü ışıklandırmak için lambalarını nereye yerleştirmeleri konusunda talimatlar veriliyor.

Belli bir sinyal üzerine ışıklar yakılıyor ve kısa bir maket durumu oluşturulmuş oluyor. O anda fotoğraflar çekiliyor ve ışıklar söndürülüyor. Sonra grup bir sonraki alana veya binaya gidiyor.

Burada elde edilen ortak deneyimler sonradan tanımlanıyor ve görüşülüyor.

Yapısı itibariyle son derece geçici bir uygulama ancak bir müşteriye, kalıcı bir aydınlatma uygulamasının nasıl olacağı konusunda ikna edici biçimde, potansiyel aydınlatma efektini anlatmak için gayet iyi bir yöntem. İşte ışığı göstermenin bir başka şekli. Önemli olan fikirleri anlatabilmek.

5. Videolar Aydınlatma tasarımcısı için fikirlerini bir müşteriye veya mimara anlatmanın çok verimli ve neredeyse en net yöntemi de video kullanımı.

Renk değişimi veya geçişlerini anlatmak için neredeyse vazgeçilmez bir araç. Berlin’de yerleşik aydınlatma tasarımı uygulayıcısı Lichtvision’dan Raoul Hesse, çalışmaları için son 20 yıldır video kullanıyor. Videolar, duygusal açıklamalar yapmak için mükemmel bir fırsat yaratıyor. “Fikirlerimi en iyi ifade edebildiğim bir sunum aracı. Çoğu kişi için ışık çok soyut. Video’da ışığın etkisini, herkesin anlayacağı şekilde gösterebiliyorsunuz.” diyor Raoul Hesse.

Video kullanırken, bunun sadece teknolojiyle başetmek anlamına gelmediğini unutmamak gerekiyor. Filmin, açık ve basit bir hikayeye dayandırılması ve çok uzun olmaması gerekiyor. “Bir çok mimar bize bir çok video yolluyor. Bunların çoğu şaşırtıcı üretimler ancak çok sıkıcı ve çok uzunlar” diyor Raoul Hesse. Video’yu bir sunum tekniği olarak nasıl kullanmak gerektiğinin en iyi örneği, Lichtvison’ın projelerinden birinde, Almanya’nın Hannover kentinde bulunan Ernst- August-Galerisi’nde görülüyor. Müşteri, ECE adında bir proje geliştirme şirketiydi. Bu kuruluş, bir dizi alış veriş merkezini geliştirme çalışmaları yürütüyordu. Aydınlatma tasarımcıları projeyi incelemeye başladılar ve bazı tasarım fikirleri geliştirdiler. Konseptlerine göre, LED’lerden oluşan ve renk değiştiren bir bina cephesi yapmayı planladılar. Aydınlatma konsepti aşamasına paralel olarak, perspektif üzerinde çalıştılar. Mimarlar, projenin bitmiş halini gösteren 3 boyutlu bir animasyon videosu üretti. Görsel üzerinde düzeltme olanağı sunan bir yazılım kullanarak, binanın gündüz ışığındaki görüntüsünü gece görüntüsüne dönüştürdüler. Sonra,yine bilgisayar yazılımı ile ışık kaynakları eklediler. Toplamda 50 farklı görsel ve ışık durumu ürettiler. Son adımda ise, görseller belli bir dizin içinde, renk değiştirecek biçimde akar hale getirildi. Hazırlanan video izlendikten sonra, Lichtvison’un konsepti hemen anlaşılmıştı. Film, müşteriye ve sonra da Hannover belediyesi planlama komisyonuna gösterilmeye hazırdı.

Kelimelerle anlatmak. Aydınlatılmış belli bir ortamda neler hissettiğimizi - ya da ne hissetmek istediğimizi - tanımlamak için kelimeleri kullanırız. Ve bazen anlatmak istediğimizi aktarmak için el kol hareketleri yaparız.

Hangzhou’da “The Grand Canal” aydınlatması master planı Çin: Roger Arboni ve Hong Wan’ın aydınlatma tasarımı.

Çizim, bir çok ayrıntı nedeniyle ilham verici.

“Bizim deneyimlerimize göre, görüşmeleri yaptığınız seviye ne kadar yüksekse, filminiz o kadar kısa olmalı. Bir şeyleri sunarken, bazı kişilerin çoğu zaman ayrıntılara inecek kadar vakti olmayabilir. Onlara ne gösterdiğiniz çok açık ve anlaşılır olmalı. Başta, onlara göstermek üzere bir hayli malzeme ve sahneler hazırlamıştık ancak sonuç olarak planlama komisyonuna gösterdiklerimizin süresi sadece 30 saniyeydi” diyor Raoul Hesse.

Sonuç. Haziran 2005 tarihinde Lichtvision şirketi, binanın cephe aydınlatma tasarımı ile görevlendirildi. Sonbahar 2008 tarihinden beri Hannover, LED uygulamalı cepheli yeni bir alış veriş merkezine sahip. Işığı anlatmak için video kullanırken neye dikkat etmelisiniz? Işık ayarlarının doğru olduğuna emin olun. Projektör, renkleri doğru gösterecek kalitede olmalı ve sunumun yapılacağı oda çok aydınlık olmamalıdır. Çok fazla yansıma varsa ve renkler iyi algılanmıyorsa, yaptığınız çalışmanın büyük bir kısmı çöpe gidebilir. Kendi donanımınızı kullanın. Ödünç alınmış veya kiralanmış techizat size üstün kalitede verilebilir ancak, projektör veya ekran mükemmel değil ise, hayal kırıklığından fazlasını yaşayabilirsiniz.

Video’nun, beklenen şartları karşılayacak şekilde tasarlanması gerekir. Müşteri kimdir? Ne tür bir proje ile karşı karşıyayız? Video’nun genel olarak, izleyenin hikayeyi takip edebileceği şekilde yapılandırılması gerekir.

Müzik hikayeyi destekleyebilir. Video görüntülerinin üç dakikayı geçmemesi gerekir.

Dergide s. 70.