Abdi İbrahim İlaç A.Ş. Genel Müdürlüğü aydınlatma projesi

Metin: Y. Mimar Özlem F. Çelik

Fotoğraf: Savaş Ekşioğlu

Abdi İbrahim İlaç A.Ş. ülkemizin önde gelen ilaç şirketlerinden birisi. Firmanın güçlü bir üretim tesisi yanında yabancı firmalarla lisansörlük anlaşmaları da bulunuyor. 1912 yılında İstanbul’un Küçükmustafapaşa semtinde Eczacı Abdi İbrahim’in başlattığı üretim faaliyeti günümüzde 40.000 m² alan üzerine kurulu modern tesislerde devam ediyor.

Abdi İbrahim İlaç A.Ş. ülkemizin önde gelen ilaç şirketlerinden birisi. Firmanın güçlü bir üretim tesisi yanında yabancı firmalarla lisansörlük anlaşmaları da bulunuyor. 1912 yılında İstanbul’un Küçükmustafapaşa semtinde Eczacı Abdi İbrahim’in başlattığı üretim faaliyeti günümüzde 40.000 m² alan üzerine kurulu modern tesislerde devam ediyor. Bu tesislerin bağlı bulunduğu genel müdürlük binası ise Maslak’ta inşa ediliyor. 2007 sonlarında açılması beklenen binanın mimarları Dante Benini ve Luca Gonzo. Binanın gökdelenler semti Maslak’ta yer alması tesadüf olmasa gerek. Farklı mimarisiyle diğer yüksek binalardan hemen ayrılan bina, alışılagelmiş hareketsiz gökdelen cephelerinin aksine asimetrik ve dinamik bir görünüm sunuyor. Bu dinamik cephenin ardında tasarım sürecinin 11 Eylül saldırılarına denk gelmiş olması yatıyor. İtalyan mimar Dante Benini ile birlikte binayı tasarlayan mimar Luca Gonzo, bu süreçten şöyle bahsediyor: “Benini ile kule konsepti üzerine çalışıyor, eskizler hazırlıyorduk ve aniden New York’dan o şok edici haber geldi. Tarih 11 Eylül’dü ve tesadüfe bakın ki biz bir kule projesi üzerinde çalışıyorduk. Kanımız donmuştu. İşimiz, geleceği düşünmek ve insanların daha iyi bir dünyada yaşamalarına yardımcı olacak tasarımlar yapmak olduğundan, hemen havadan gelebilecek tehditlerle ilgili korkuları ortadan kaldırmaya yönelik bir şeyler düşündük. Binanın güney cephesinin üst yapısını merdiven gibi tasarladık. Bu şekilde insanların herhangi acil bir durumda canlarını kurtarabilecekleri ve binadan aşağı inebilecekleri güvenli bir yer sağlamış olduk.” Bina sadece bu özelliğiyle bile diğer gökdelenlerden ayrılarak öne çıkacağa benziyor.

Binanın aydınlatma konsepti oluşturulurken dış aydınlatma ve iç aydınlatma ayrı ayrı ele alındı. Ancak aralarında bir bütünlük olmasına dikkat edildi. İç aydınlatmada istenen en önemli şey, kullanılacak lambaların renk sıcaklığının 4000K olması idi. Bina bir ilaç firmasına ait olduğundan hacimlerin beyaz ve steril gözükmesi bekleniyordu. Bu nedenle iç mimarisi de oldukça sade; brüt betonun, gri / beyaz rengin hakim olduğu bir biçimde tasarlanmıştı. Diğer önemli bir nokta firmanın kurumsal rengi idi. Mavi, firma logosuna hâkim olan renkti ve hem iç aydınlatmada hem de dış aydınlatmada kullanılan bir renk oldu.

Dış aydınlatma

Genel Müdürlüğün ana yola bakan güney cephesi oldukça hareketli ve yukarıda açıklandığı gibi bir merdiveni çağrıştırır biçimde yapılmış. Giydirme cephe önünde; alt katlarda cepheden daha uzakta üst katlarda ise giderek cepheye yaklaşan metal bir strüktür bulunmakta. Strüktür üzerinde bulunan mikro delikli metal levhalar giydirme cephenin güneş kontrolü için yerleştirilmiş. Strüktürün ve merdiven görüntüsünün gece de algılanabilir olması için cephedeki yatay hatlar Abdi İbrahim’in kurumsal rengi olan mavi renkte ışık bantları ile aydınlatıldı. Bu bantlar, içinde LED bulunan lineer armatürler kullanılarak oluşturuldu. Lineer armatürlerin gövdesi, bükülebilen ve içindeki LED ışığını dışarıya homojen olarak dağıtan polikarbonat bir malzemeden oluşmaktadır.

Armatürün koruma sınıfı IP66’

dır ve -300C ile 600C arasında çalışabilmektedir. Aydınlatma için böyle bir ürünün seçilmesinde bir çok kriter göz önünde bulundurulmuştur. Söz konusu strüktür yukarı çıkıldıkça giydirme cepheye yaklaşmakta ve eğimli bir hale gelmektedir. Bu da montajı oldukça zorlaştırmıştır. Dolayısıyla yerleştirilecek ürünün kolay monte edilebilmesi ve uzun yıllar bakım gerektirmemesi isteniyordu. Dış aydınlatmada karşılaşılan diğer bir zorluk aydınlatmanın gece boyunca açık bırakılmasının firmaya getireceği maddi yüktür. Bu ölçütler bir araya geldiğinde cephede LED armatür kullanmak neredeyse kaçınılmaz oldu. Seçilen armatürler tekniğine uygun olarak özel bir sepet aracılığıyla Studiodekor tarafından cepheye tek tek monte edildi. Sistem devreye alındığında sonuç gerçekten görülmeye değerdi. Luca Gonzo’nun

PROJE Abdi İbrahim İlaç, İstanbul 63 deyimiyle “Bir bütün olarak bakıldığında dış cephenin bu kısmı için dünyadaki en büyük aydınlatma sathı demek hiç de yanlış olmaz.”

İç aydınlatma

Mimari konsepti hem tasarım hem de malzeme konusunda gösterişten kaçınılarak oluşturulan Abdi İbrahim Genel Müdürlüğü’nün aydınlatmasında da aynı düşünce benimsendi. Armatürlerin mümkün olduğu kadar işlevsel ve gösterişsiz olmasına özen gösterildi. Ofislerde çevre dostu (az miktarda civa içeren ve elektronik balastlı) ince flüoresan lamba kullanan kesintisiz aydınlatma bantları tasarlandı. Bu bantlarda, binadaki armatürlerin tümünün merkezi otomasyon sisteminden tek tek kontrol edilebilmesine olanak sağlayan DALI (DIGITAL ADDRESSABLE LIGHTING INTERFACE) uyumlu dim edilebilir balastlar kullanıldı. Bu armatürler projeye özel olarak Waco tarafından üretildi.

Sirkülasyon alanlarında da kesintisiz aydınlatma sistemi kullanıldı. Ayrıca bazı katlarda asansör karşısında bulunan cam kaplı duvarlar da arkadan aydınlatılarak daha beyaz ve aydınlık bir görünüm elde edildi.

Asansör aydınlatması

Abdi İbrahim’de asansörlerin de çok özel bir aydınlatma hikâyesi var. Asansörlerin bir sterilizasyon odası izlenimi vermesi için mavi bir ışıkla aydınlatılması isteniyordu. Asansöre binildiğinde anti-bakteriyel mavi ışıklı bir odaya veya kaplıcalardaki kromoterapi odalarına girilmiş gibi rahatlatıcı bir etki hissedilmesi amaçlanıyordu. Böylece sabah işe başlarken zihni temizleyen, akşam ve geceleri iş yorgunluğundan arındıran, gün boyunca bina içinde koşturup dururken bir an için işi asmışsınız gibi hissettiren özel bir oda oluşturuldu. Bu özel odayı oluşturmak için dış cephede kullanılan homojen mavi ışık veren LED’li lineer armatürler kullanıldı. Böylece çok dar ve kısıtlı bir alan olmasına rağmen asansör içinde homojen bir aydınlatma sağlandı.

Girişin aydınlatması

Binanın asıl girişi kuzey cephesinde yer almakta. Giriş bölümü oldukça yüksek tavanlı ve cam merdivenle çıkılan bir asma katı da misafir ediyor.

Girişin hemen karşısında 3 kat boyunca devam eden cam bir cephe var. Bu cepheden bina önünden geçen ana caddeyi görebilmek mümkün. Bu hacim de genel konsepte uygun olarak oldukça sade, gösterişsiz ama prestijli bir görünüme sahip. Yüksek tavanlı ana girişin olduğu kısımda çerçevesiz, 4 adet metal halide lamba kullanan armatürler kullanıldı. Asma katın altında kalan kısımlarda ise yine çerçevesiz flüoresan armatürler kullanıldı. Bu armatürler de proje için özel olarak TAL tarafından üretildi. Standart ürünlerin genişlikleri mimar tarafından fazla bulunduğu için projeye özel dar ürünler imal edildi. Asma kat altında bu flüoresanlara destek olarak yine çerçevesiz ve dörtlü halojen lambalı ürünler kullanıldı. Tüm ürünlerin çerçevesiz seçilmesi, sadece ışığın görünür, armatürün görünmez olması konseptine uygun düşüyordu.

Girişin yanlarındaki sağır duvarların süpürgelikleri metal olarak imal edilmişti. Bunu vurgulamak için yere gömme, beyaz LED’ li armatürler kullanıldı. LED’ ler yandığında süpürgeliklerde oluşan yansımalar çarpıcı bir görünüm oluşturdu. LED armatürlerin gövdesi yine göze batmaması için siyah renkte seçildi.

Maslak yeni bir gökdeleni misafir etmeye hazırlanıyor. Binanın üst katlarında hem dekorasyon hem de aydınlatma çalışmaları devam ediyor. Üst katlardaki aydınlatma tamamlandığında aydınlatma dostlarıyla bunları paylaşmak üzere yine burada olmayı umuyorum…

PROJE Abdi İbrahim İlaç, İstanbul 65

Dergide s. 62.