Sevgili okuyucular
Aydınlatma tasarımında hala daha sürpriz çözümler var; problemsiz bir şekilde hayata geçirilmesi ile projeyi özel bir şeye dönüştüren sürpriz çözümler. Barselona kentinde gerçekleştirilen “Hammershoi i Dreyer” sergisi projesi, anında ilgimi çekti. Öyle ilgimi çekti ki, önüme gelen her aydınlatma tasarımcısına bundan bahsettim veya bununla ilgili resimler gösterdim. Planlama zeki bir sadeliğe sahip ve öyle anlaşılır bir yapıda ki, bu tür bir tasarım girişiminin acaba ilk defa kullanılıp kullanılmadığını sorgulama noktasına geldim.
Serginin dayandığı fikir, Hammershoi’nun eserlerindeki ışık atmosferinin aynı zamanda sergi konsepti olarak kullanılması. Mekanın aydınlatma tasarımı, tabloların ışık tasarımı ile birbirine kaynıyor. Kulağa çok kolay geliyor ancak bu çözümün öncesinde derin ve ayrıntılı bir araştırma yatıyor. Ne yazık ki, sergi geçici bir süre için ziyaretçilere açıktı.
Yine de bu projenin aydınlatma tasarımı açısından kalıcı ve önemli bir değeri var, çünkü proje, temiz bir araştırma ve iyi bir planlamanın sonucu ortaya çıktı. Nedenleri derinde yatan, isteyerek yapılan ve çok güzel bir biçimde yürütülen aydınlatma tasarımının bir kanıtı. Bu özel çözümün teknolojik geliştirme veya yeni, bugüne kadar hiç olmamış teknik olanaklarla ilgisi yok. Tamamen saf, derin ve tertemiz bir tasarım. Sonuç olarak ilginç bir karşılaştırma yapmaya başladım: bir tablonun içindeki aydınlık ve renklilik ressamın ve resmin niteliğini tanımladığı gibi, bir aydınlatma konseptinin aydınlığı ve rengi, aydınlatma tasarımının ve tasarımcısının niteliğini ortaya koyuyor. Dolayısıyla resim yapmanın da aydınlatma tasarımı ile ilgisi var. Ancak gerçekten bu sürpriz bir durum mu?
Sonuç olarak bu soruyla çok daha derinden ilgilenerek trendlerin nasıl oluştuğunu ve aydınlatma tasarımının yönünü kimlerin belirlediğini tanımlamak için çalışmaya başladım. Aslında trendlerimizi bugüne kadar belirleyen geçmiş 150 yıl içinde sadece teknik ve insanın teknolojiye olan çılgınca açlığı oldu. Artık insani bileşenler geri geliyor. Tasarım, kendisini bilimin teknoloji pençesinden kurtarıyor. Bilim adamlarının fazlasıyla üstlendikleri ruhani elemanlar, maneviyat ve doğa yeniden önem kazanıyor. Bu konu ile ilgili daha ayrıntılı düşüncelerimi trendleri belirleme konulu yazımda bulabilirsiniz.
Bu noktada kompakt flüoresanların tamamen teknik değerlendirilmesine değinmek gerekiyor. Lamba üreticileri bu tür ışık kaynağı satışlarını kar amacıyla öne çıkartıyorlar ve kompakt flüoresanlar ile akkor ampül karşılaştırıldığında, halkın ve siyasetçilerin bilgisizliğinden faydalanıyorlar. Hiç olmazsa artık teknik uzmanlar sodyum buharlı düşük basınçlı ampulün iyi bir çözüm olmadığını anladılar. Bana göre, günün birinde bu kompakt flüoresan için de aynı kanıya varacaklar.
Ve şöyle olacak: Resim sanatında olduğu gibi, sanat ve sanatçının niteliğini belirleyen teknik değil, tasarımcının düşüncelerini sanata dönüştürdüğü içerik ve şekli olacak. Zaten aydınlatma tasarımı, doğru bir ışığı hesaplama programı ile herhangi bir planlamacının çalışacağı ışık tekniğinden çok daha fazla sanata yakın.
Joachim Ritter Professional Lighting Design Editörü
Dergide s. 6.