Rahmi Koç Müzesi, Ankara
Metin: Aysel Güzel
Fotoğraf: Murat Yetkin
1522’de inşa edilen ve 2005 yılında Koç Holding tarafından restorasyonu tamamlanarak müze haline getirilen, Ankara’nın ilk ve tek sanayi müzesi Çengelhan, sergilenen eserlerin değerine ve korunması ilkesine uygun olarak fiber optik aydınlatma sistemi ile aydınlatıldı.
Kale bedesten mevkiinde yer alan Rahmi M. Koç Müzesi’nde 1850’li yıllardan bu yana teknoloji alanında kullanılan araç ve gereçler 32 odaya yerleştirilen dolap tipi ve masa tipi vitrinlerde sergileniyor. Cumhuriyet’in ilk Türk Bayrağı, Atatürk’ün kullandığı sigara tabakaları, küllüğü, yemek takımları, Orient Express’in ilk siren düdüğü, 19. yüzyıla ait rüzgarla çalışan saat makinesi, 1900’lerde yapılmış tramvaylar, ilk televizyon, ilk bisiklet, ilk bebek arabası, ilk fotoğraf makinesi, ilk daktilo, ilk traktör gibi 800’ü aşkın gerçek objenin sergilendiği müze 65 adet fiber optik kaynak kullanılarak aydınlatıldı.
Kendine özgü mimarisi, binanın barındırdığı tarih ile farklı bir atmosfere ve çok değerli objelere ev sahipliği yapan müze için 100W halojen fiberoptik aydınlatma sistemleri kullanıldı.
4,5 mm uçtan ışıyan akrilik fiberin kullanıldığı projede 49 adet dolap tipi vitrin aydınlatılırken 16 adet de masa tipi vitrin aydınlatıldı.
Müze binasının ve sergilenen tarihe tanıklık etmiş gerçek objelerin ışığın yıpratıcı etkisinden korunması gerekliliği nedeniyle tercih edilen fiber optik ışığı vitrinlere taşımak ve objelere yönlendirmek için 2 farklı tipte sonlandırıcı armatür kullanıldı.
Kablolarla taşınan ışığın istenilen yoğunluk ve açıda objelere yönlendirilmesi amacıyla dolap tipi vitrinlerde 12 mm çapında lensli yönlendirilebilir armatürler kullanılırken, masa tipi vitrinler için ise 5 mm çapında ışık tüpü armatürler kullanılarak uygulama yapıldı.
Böylece kaynağından uzakta konumlandırılan fiberoptik aydınlatma sistemi ile ışık objelere yakın uygulanırken aynı zamanda tarihe tanıklık eden gerçek objelerin ışığın ısıl ve UV yayınımından etkilenmediği bir aydınlatma mümkün kılındı.
Dergide s. 64.