Tepe Prime, Ankara
Metin: Memduh Karasoy
Fotoğraf: Ahmet Oktay, Memduh Karasoy
Projenin ana konsepti, açık bir meydan ve meydana açılan cafe, restoran, kitabevi, vb. işletmelerin yer aldığı bir yaşam alanı ve bunların üstünde yükselen ofis ve stüdyo katlarının uyumlu birlikteliğinden oluşuyor. Meydan konseptinde; meydanı çevreleyen cafe ve restoranların kapalı ve meydana yayılan açık bölümleri, ortada çeşitli aktivitelere ev sahipliği yapacak sahnesi, sahne alnında 32 m² LED ekranı ve önünde ses kontrollü su oyunlu fıskiyeleri ile farklı bir yaşam ritmi hedeflenmiş. İş ve yaşam alanlarının uyumlu, zevkli ve dinamik bir tarzda birleştirildiği proje, mimari platformlarda büyük şehirler için öncü ve örnek bir model olarak kabul edilmekte.
Aydınlatmanın ana konseptinde; yapının kentsel görünümünü geceleri öne çıkarabilecek cephe aydınlatmaları üzerinde duruldu. Kompleks içinde doğal, fonksiyonel ve hareketli bir gece tablosunu öne çıkarmak için de meydan bağlantılarını ve çevreyi kapsayan dış aydınlatma üzerine yoğunlaşıldı. Bir yandan yapı kompleksinin karakteristik çizgilerinin geceye şekil vermesi istenirken, bir yandan da doğal, fonksiyonel, dingin bir aydınlatma ile yapı sahip ve sakinlerinin farklı, hoş ve yaşayan bir mekana sahip olduklarını hissetmeleri amaçlandı.
Cephe aydınlatmada birincil olarak; yüksek blokların her yönünde yer alan, binayı/cepheleri tarifleyen mimari bir eleman olarak tasarlanmış ters U şeklindeki konstrüksiyonun içinin aydınlatılması, bu aydınlatmayı destekleyecek ve yapının doğallığını vurgulayacak, binanın köşelerini oluşturan doğal taş (traverten) cephenin aydınlatılması düşünüldü.
U konstrüksiyonun iç aydınlatması, gündüz görselini bozmadan ve ışık kaynağının algılanmaması için minimum ölçülerde bir armatür ihtiyacı doğurdu. Yapılan bir dizi prototip ürün sonucunda, 30 mm çapında alüminyum gövdeli (soğutma), LED ışık kaynaklı bir tüp armatür ortaya çıkarıldı. Deneme çalışmaları sonucunda, istenen aydınlık düzeyi, 15W/m. RGB LED’lerle elde edilirken, armatür konstrüksiyon boyunca bitişik monte edilerek homojen bir aydınlatma sağlandı.
Arka plandaki taş cephede ise soft ve daha az bir aydınlık düzeyine sahip olmaya çalışıldı, benzer bir ürün, özel açılı yansıtıcı bir kasaya monte edilerek istenen efekt sağlandı. Taş cephenin doğal rengini yakalamak için LED’ler 3000 K renginde seçildi ve armatürler 4 metre aralıklarla yerleştirildi.
U konstrüksiyon LED aydınlatmasında; tesisin fonksiyonu ve özelliği dikkate alınarak renk geçişli bir aydınlatma tercih edilmeyip, kullanılacak renklerle ilgili akademik görüşler alınarak, uygulamalar sonucu 7 adet ara renk tespit edildi. Bu seçilen renklerden her birinin, değişik günlerde aydınlatmaya katılması ise DMX kontrolü ile sağlandı. U ve taş cephe aydınlatmaları tekil veya birlikte veya her blok farklı senaryoda kontrol edilebiliyor.
Kompleks içi aydınlatmada; insan sirkülasyonunun yoğun olacağı meydan ve bağlantı yollarında direkli vb. dolaşımı engelleyecek aydınlatma elemanı kullanılmadan, doğal aydınlatmaya yakın, mimari ile uyumlu bir şekilde, ışık kaynağı gizlenmiş çözümlere odaklanıldı. Bunu sağlamak için, meydana bakan cafe/restoranların 5.5 m. yükseklik ve 5 m. açıklığındaki, meydan ve yolları tanımlayan eğrisel hatlı cam saçaklarının ön çizgisinin kullanılması, ayrıca dükkan saçakları üst alın kısmını oluşturan TİK ahşap görünümlü geniş bandın aydınlatılması planlandı.
Meydan aydınlatması, dairesel saçak çelik konstrüksiyonunun orijinal bir parçası şeklinde görülen, peteklerle önü bölmelenmiş, ışık kaynağı görünmeyen özel bir armatürle çözüldü. Armatür tasarım çalışmalarında, reflektör açıları denenerek ışığı saçak altına vermeyip asimetrik olarak karşı/ yere vermesi sağlandı. Amaç; saçak altında bulunan işletmelerin kendine özgü aydınlatma tarzlarını etkilememek. Işık kaynağı/lambanın ampulün gözle görünmemesinin yanında, asimetrik reflektörler saçak konstrüksiyonu rengine boyanarak gündüz dikkat çekmesi önlenirken, gece de daha soft bir aydınlatma sağlandı.
Çevre aydınlatma genelde, yere gömme spotlarla bitkileri öne çıkaracak şekilde yapılırken, araç yolu kenarlarındaki dekoratif direkli armatürlerle de dış sınırların tariflenmesi gerçekleştirildi.
İç aydınlatma; blok giriş hollerinde mimari hat ve objelere uygun asma tavan içi cove aydınlatma, bunları destekleyen çiftli kare spotlar, duvara gömme dikey ışık bantları ve özel formda paslanmaz çelik avizelerle sağlandı. İki kapalı otopark katında ise dimmable balastlı (koridor fonksiyonlu) flüoresan armatürler kullanıldı. Bu sayede harekete bağlı olarak çalışan yapı enerjinin optimum şekilde kullanılmasına imkan veriyor.
Hem teknik detayları hem de mimariye aydınlatmanın entegrasyonu anlamında bina başarılı bir örnek olarak karşımıza çıkıyor. Ankara’nın gece görsellerine pozitif, özel bir katkı sağladığı kesin.
Projeye katılanlar
İşveren: Tepe İnşaat A.Ş.ve TÇMB ortaklığı Yapım: Tepe İnşaat A.Ş.
Mimari proje: A Tasarım Meydan ve çevre aydınlatma: Fehmi Çataltepe, Tepe İnşaat Cephe Aydınlatma: Memduh Karasoy, Tepe İnşaat İç Aydınlatma: Kevser Çakan, Memduh Karasoy, Tepe İnşaat Ürün Tasarımı: Kürşad Ayanlar, Hasan Yılmaz, Siber Led, Metin Yazıcı, Arlight Uygulanan ürünler:
U içi LED aydınlatma armatürü: RGB LED armatür15 W/m, Ø 30 mm alüminyum gövde, pma kapak, IP67 Taş cephe LED aydınlatma armatürü:3000 K,12º lensli LED armatür, 1000 lm, 15 W / m, Ø 30 mm gövde, pma kapak, IP67, özel açılı yansıtıcı alt kasa.
Parapet LED aydınlatma armatürü: 3000 K LED armatür, 1000 lm, 15 W / m,Ø 30 mm alüminyum gövde, pma kapak, IP67, özel açılı yansıtıcı alt kasa.
Saçak aydınlatma armatürü:1 x 28 W, 3000 K, özel metal gövde ve petekli, indirekt, asimetrik, IP67 armatür.
Dergide s. 60.