LED’in optik kalitesi ve yönetimi
LED’in optik kalitesi ve yönetimi Zamanla LED’ler verimlilik düşüklülüğü sergiliyor. LED’lerin kullanım ömrü süresince üreticiler %50 ile 70 arasında bir verim düşüklüğü hesaplıyor. LED’lerin üretimindeki çeşitlilik nedeniyle, LED’lerde farklı renklerin ortaya çıkması, daha doğrusu beyaz ışık renklerinin oluşması kaçınılmaz. Üreticiler, lambadan lambaya göre en doğru ve eşit orantılı ışık rengini garanti etmek için bu çeşitlemeleri yapıyorlar. Ancak LED’lerin ışıma yoğunluğunun ön planda olduğu uygulamalarda, renk farklılıklarına çok daha fazla dikkat edilmeli.
Flüoresanlarda olduğu gibi beyaz LED’ler için de aydınlatma maddeleri (fosfor) kullanılıyor. Aydınlatma maddelerinin çeşitliliği sayesinde, farklı CCT ve CRI değerleri ortaya çıkıyor. LED’ler, belli bir doğrultuda ışık saçan kaynaklar. Dolayısıyla ışığı yönlendirmek için basit veya yüksek performanslı optikler kullanılabilir. Başka ışık kaynakları, ışığı genel olarak yansıtıyor ve gelişmiş reflektör, lens ve diyaframlar ile donatılmaları gerekiyor. Bu da çoğu zaman düşük etki dereceleri ile sonuçlanıyor. Düşük ışık randımanı olan LED’ler, birçok uygulamada daha yüksek randımanlı lambaların yerini alabilir. Bu durumda aşağıdaki sorulara açıklık getirilmesi gerekir:
1. Lambaların tasarımında, kullanım ömrüne ve ısısına bağlı LED fonksiyon değişimleri dikkate alınıyor mu?
2. Lamba tasarımında farklı beyaz tonlar dikkate alındı mı?
3. Eğer farklı beyaz tonlara sahip lambalar kullanılmış ise, aralarındaki renk noktaları yeterli uyumu gösteriyor mu?
4. LED’lerin renk yansımaları uygulama için yeterli mi?
5. Optik optimizasyonu yapıldı mı?
6. Optik, tüm sistemin performansını nasıl etkiliyor?
LED çeşitlerinin farklı aydınlatma maddesi, değişken CRI’lar verir.
Dalga uzunluğu (nm)
Ra 92 75 R1 92.1 73.7 R2 93.5 93.0 R3 93.6 85.8 R4 89.9 63.0 R5 90.1 73.5 R6 91.4 91.2 R7 94.6 72.9 R8 89.8 R9 73.4 R10 82.6 R11 88.2 R12 77.7 R13 91.8 R14 95.9
Seri (14): LED-Teknolojisi 3
LED’lerin farklı performans seçeneklerinden örnekler.
LED Lighting Network’ünde bir dizi tanınmış LED üreticileri bulunmaktadır. Bu üreticilerin hedefi, sabit cisim aydınlatması konusunda zemini olan bilgileri yaymaktır.
Projenin gelecekte de, ilk günkü kadar iyi görünmesini garanti etmek için, aydınlatma tasarımcısının aşağıdaki soruları LED üreticisi ile açıklığa kavuşturması gerekir:
1. Işık verimi ne kadar azalacak?
2. Lambanın verimi ileride nasıl olacak?
3. LED’lerin (+ lambanın) kullanım ömrü tamamlandığında ne olacak?
4. LED modülü değiştirilebilir mi veya lamba tamamen açılamayacak şekilde mi üretiliyor? 5. Verimi daha hızlı düştüğü görülen mavi veya beyaz epoksid kapsüllü LED’ler kullanıldığında, kullanım ömrü veya renk ile ilgili şartlar sağlanabiliyor mu?
Dergide s. 73.