Garanti Bankası

Metin: Fırat Kasapoğlu - Per Sundin

Fotoğraf: Garanti Bankası Arşivi

Garanti Bankası, 60. yaşını kutlamak üzere, bir yıla yayılacak ve geçmişe olduğu kadar geleceğe de ışık tutmayı hedefleyen projeler planlıyordu. Bankanın kurumsal duruşuna paralel olarak tasarlanan etkinliklere, bu yaklaşımı ifade edecek bir çalışmayla başlanması isteniyordu. Bu amaçla “ışık” sembol olarak seçildi. Bu doğrultuda, özel bir konsept belirlenerek, bankanın Ankara (Ulus), Eskişehir, İstanbul (Galata ve Bahçekapı), İzmir, Mersin ve Samsun’da bulunan tarihi binaları ile İstanbul Zincirlikuyu’daki Genel Müdürlük binasının aydınlatma tasarımları gerçekleştirildi. Proje, proje yaratımı ve yönetimi konusunda uzmanlaşan The Partners tarafından İsveçli aydınlatma şirketi Spectra işbirliğinde gerçekleşti. Fırat Kasapoğlu’nun direktör, aydınlatma tasarımı sanatının önde gelen isimlerinden Per Sundin’in aydınlatma tasarımcısı ve Ola Melzig’in proje sorumlusu olarak görev aldığı projenin uygulamasında ise bankanın mimar ve mühendisleriyle birlikte çalışıldı.

Projenin konseptinin geliştirilebilmesi için, Garanti Bankası kurumsal duruşunu şöyle anlatıyordu: “Misyonumuzu yalnızca bankacılık hizmetleriyle sınırlı tutmuyoruz. Geleneksel faaliyetlerimize ek olarak, bilgi birikimimizi paylaşarak, çalışanlarımızdan müşterilerimize ve sosyal paydaşlarımıza uzanan geniş bir kitleyi zenginleştirmeyi hedefliyoruz. Amacımız mümkün olan en çok sayıda insana ‘bilgi’ götürmek, bilgiyle geleceğe ‘ışık’

tutmak... Çünkü birikimlerimizi paylaşarak ne kadar çok insanı aydınlatabilirsek, geleceği o kadar hızlı yakalayabileceğimize inanıyoruz.”

Garanti Bankası’nın projesinde verilen en önemli karar aşamalarından biri, değişik renkler kullanıp kullanmamak noktası idi. Sonuçta, bir rengin seçilmesine ancak onun değişik tonlarının kullanımına karar verildi. Garanti’nin rengi, logosunda da kullandığı gibi yeşil. Ancak yeşil ışık, bina aydınlatmasında, özellikle de tarihi binlarda istenilen etkiyi yaratmayacağından yeşille de uyumlu olan bir renge, maviye yönelindi. Mavinin, barış, azim, öncülük, mutluluk, eşitlik gibi kavramları yansıtan değişik tonları kullanıldı. Bunlar Garanti’nin kurumsal duruşuyla da uyumlu özelliklerdi.

Tarihi binaların konsepti hazırlanırken, yapının tarihi dokusuna müdahale etmeyen, aksine bu dokuyla uyumlu olacak bir tasarım oluşturulmaya çalışıldı. Genel Müdürlük’te ise daha çarpıcı bir etki yaratmak, adeta İstanbul semalarına bir simge kazandırmak amacıyla yola çıkıldı.

120 metre yüksekliğindeki Genel Müdürlük binası için hazırlanan çalışma, tarihi binaların ışık tasarımından farklılıklar gösterdi. Binanın Büyükdere Caddesi’ne bakan cephesinde çarpıcı ama sakin bir etki yaratmak istenirken, okyanustaki renk geçişlerine öykünerek, ön cephede mavinin değişik tonları arasında geçişler yapıldı.

Sekiz binanın tamamında 400’ü aşkın ışık ünitesi kullanıldı. Tarihi binalar LED teknolojisiyle ışıklandırıldı. Bu yolla, konvansiyonel ışıklandırma üniteleriyle karşılaştırılamayacak bir avantaj elde edildi. Projenin yıllık giderleri düşürüldü ve daha uzun ömürlü olması sağlandı. Aydınlatmalar için genelde tercih edilen halojen ampullerin 2 - 3 bin saatlik ömrüne karşılık, LED aparatlar sayesinde 100 bin saate varan bir dayanıklılık elde edildi. Elektrik tüketimi ise halojen ampuller kullanılsaydı 1.000 W’a kadar çıkacakken, LED teknolojisi sayesinde 40-80 W arasında sınırlandırıldı. Genel Müdürlük binasında ise Metal - Hellide ampullü üniteler, özel olarak yaptırılan renk değiştiricileriyle birlikte kullanıldı.

Proje kapsamında ayrıca, ışık iletişim aracı olarak da kullanılmak istendi. 15 - 20 yıl önce halk, İstanbul’da ertesi günün hava durumunu Beyazıt Kulesi’nin tepesinde yanan ışık sayesinde takip ederdi. Bu çalışmayı yeniden canlandırma fikri ile, İstanbul’un en işlek caddelerinden biri üzerinde bulunan

Garanti Bankası Genel Müdürlüğü’nün tepesinde ki direğe, farklı renklerde ışık yansıtılarak, İstanbullulara 24 saat sonra beklenen hava durumu önceden gösteriliyor. Mavi açık, beyaz bulutlu, sarı sisli, yeşil yağmurlu, kırmızı ise kar yağışlı havayı işaret ediyor.

Daha birkaç yıl öncesine kadar, ses kirliliğini pek fazla konuşmazdık. Bugün ses kirliliğini engellemek üzere konser mekanlarından eğlence işletmelerine kadar pek çok yerde Çevre Yönetmelikleri doğrultusunda düzenlemeler yapılıyor. Ses gibi ışık da bir kirlilik unsuru haline gelebiliyor. Diğer yandan doğru kullanılan ışık, çok önemli bir görsel zenginlik sunabiliyor. Özellikle önemli bir miras olarak devraldığımız ve gelecek nesillere devredeceğimiz tarihi mekanların estetik ışıkla buluşmasını, yalnız o kentin güzelliği ve estetiği açısından değil, turistik değerinin artırılması açısından da çok önemsiyoruz. Garanti Bankası projesinin, ışık kirliliğinin farkına varılması, bu konuda da bir duyarlılık oluşması ve kentlerimizi güzelleştirecek nice projelere vesile olması en büyük arzumuz...

Dergide s. 54.