Doğal aydınlatma etkili bir güçtür

Hem kullanıcı performansı ve konforunu geliştiriyor hem de operasyonel masrafları kontrol altına alıyor.

Doğal aydınlatma etkili bir güçtür. Bir yapı, uygun şekilde doğal olarak aydınlatıldığında, kullanıcılar kendini daha iyi hisseder ve daha iyi performans gösterir. Hem çevre ve hem de yapının sahibi bundan kârlı çıkar.

Bu güçten faydalanmak, ışığın ihtiyaç duyulan yere yönlendirilmesini ve yapının, kullanıcılarını rahat ettirmek üzere doğru termal performansı sunmasını ve yapı kullanım gerekliliklerine uyup operasyonel masrafları kontrol edebilmesini sağlamak için dikkatli bir tasarım gerektirir.

Bu yazı, doğru dengeyi tutturmak için ipuçları sunuyor.

Doğal aydınlatmanın faydaları

Doğal aydınlatma, faydalarının gittikçe daha fazla anlaşılması sayesinde yapı sahiplerinin önceliklerinde üst sıralara tırmandı.

Oldcastle BuildingEnvelope araştırma ve geliştirme başkan yardımcısı Richard Braunstein, “Araştırmalar, bir yapının iyi bir şekilde doğal ışık aldığı durumlarda insanların daha iyi performans gösterdiğini ortaya koyuyor,” diyor. “Öğrencilerin sınav puanları artıyor. Hastalar daha çabuk taburcu oluyor. Perakendecilerin satışları artıyor. Ofis ortamında verimlilik yükseliyor.”

ABD Enerji Bakanlığı’na göre, doğal aydınlatma kaynaklarının kullanılması, gündüz aydınlatması için kullanılan elektriği yarı yarıya ve toplam elektrik tüketimini yüzde 13 azaltabiliyor. Gün içinde klimayla soğutma için gereken enerji de azalıyor. Ve böylece enerjiye olan talebin ve maliyetin en yüksek olduğu gündüz saatlerinde tasarruf gerçekleşmiş oluyor.

Son olarak, LEED sertifikası isteyen projeler, üç EQ (İç Mekân Çevre Kalitesi) kredisi kazanabiliyor.

Bütüncül yaklaşım

Doğal aydınlatmanın, planlamanın en başında, yapı sahibi, mimarlar, mühendisler ve imalatçıların tümü ile birlikte tartışılması gerekiyor. Bu, yapının oryantasyonundan çeşitli bölümlerinin nasıl kullanılacağına ve mevcut gün ışığı seçeneklerine kadar her şeyi kapsayan bütüncül bir yaklaşım sağlayacaktır. Böylece, ortaya çıkan tasarımın, üzerinde anlaşmaya varılan doğal aydınlatma ve performans hedeflerini karşılaması ve bütçe dahilinde kalınması sağlanır ve hiç kimse aylar sonra, zaman alıcı ve maliyetli değişiklikler için “Keşke baştan yapsaydık…” dememiş olur.

Yapı oryantasyonu ve geometri

Yapı oryantasyonu ve geometri hayati önem taşır. Yapı, güneşin açılarından yararlanmalıdır. Saçaklar, güneşlikler, sabit ve hareketli dış panjurlar ve serigrafi baskılı camlar gibi doğal ve sonradan inşa edilmiş unsurlar parlamayı ve solar sıcaklığı sınırlamak için kullanılabiliyor.

Doğa anayı tamamlamak

Ekip, daha sonra, yapının konumlandırma ve geometrisini tamamlamak için geniş bir ürün ve sistem araç kutusundan faydalanabiliyor.

Sınırsız çeşitlilikte gibi görünen cam, cam hamuru ve renk tonları bulunuyor. Genel olarak, düşük enerjili, yüksek performanslı, çift camlı pencere yeterli bir U faktörü (U değeri) sağlar. Ticari projeler de performansı artırmak için aynı çift camlı ünitede iki düşük enerjili kaplama kullanan konut pazarını takip etmeye başladı.

Güney bölgelerinde, daha koyu bir renk tonu ve yansıtıcı cam kaplamalar solar sıcaklığı yönetmeye yardımcı olacaktır. Kuzeyde ise, yazın soğutma maliyetlerini kontrol etmeye yardımcı olması için güney cephelerinde daha koyu bir renk tonu; soğutma maliyetlerini dengelemek ve görünür ışığı en üst seviyeye çıkarmak için kuzey cephelerinde daha açık bir renk tonu kullanmak uygun olabilir.

Çerçeve seçimi de önemli. Etkili termal konfor, yoğuşma direnci ve enerji verimliliği ancak cam ve çerçeve çözümleri birbiriyle uyumlu olduğunda elde edilebilir.

Yansıtmalı doğal aydınlatma, ışığı, yapıda bir bölümden diğerine parlama veya aşırı ısınmaya neden olmadan yönlendirir. Pencerelerin iç kısmına ışık rafları monte etmek ve dış tarafa güneşlikler veya aşağıya doğru bakan yansıtıcı yüzeylere sahip pencere saçakları dahil etmek seçenekler arasındadır.

Performans modelleme araçları

Simülasyon uygulamaları, mimarların doğal aydınlatma sistem tasarımlarını test etmelerini sağlayarak bunların beklendiği gibi performans göstermelerini temin etmeye yardımcı olur. Mimar, yapının oryantasyon, boyut, geometri ve parlama özellikleri ile ilgili detay bilgilerini uygulamaya girer. Uygulama, konum ve hava durumu faktörlerini bunlara ekleyerek yapının doğal aydınlatma ve termal performansını tahmin eder. Bunun ardından herhangi bir tasarım ayarlaması gerekiyorsa yapılabilir.

Doğal aydınlatma, kullanıcı performansını ve konforunu artırır ve enerji tüketimini azaltır. Doğal aydınlatmanın gücünden yararlanmak, geniş tasarım ve inşaat ekibinin mevcut çözüm seçeneklerine erişerek erken planlama yapmasını gerektirir.

Haber kaynağı: https://www.architectmagazine.com/technology/lighting/letting-the-sunshine-in