Sipopo Kongre Merkezi, Malabo/Ekvator Ginesi

Metin: Şebnem Gemalmaz

Fotoğraf: Emre Dörter

Okyanus kıyısında yer alan yapının mimarisi şeffaflık ilkesi üzerine kurulu. İç ve dış mekanlar arasındaki etkileşim cam duvarlar ve metal mesh sistem ile destekleniyor. Dikdörtgen biçimli iki katlı yarı geçirgen yapı, metal mesh cephesi ile günışığından en yüksek değerde fayda sağlayan bir sistem yaratmakla birlikte iç mekanları güneşin zararlı ışınlarından korumakta.

Aydınlatma tasarımı ekibi kongre merkezinin aydınlatma tasarımında ışık-gölge dengesine odaklanarak mimariyi ön plana çıkartmayı hedefledi. İlk olarak cephe aydınlatması için özel tasarlanan metal mesh sisteme entegre çizgisel ışıklar tasarlandı. Ancak yapılan bire bir testler sonucunda cephe bütünlüğünü bozacağı ortaya çıkınca bu sistem yerine daha bütüncül bir çözüme gidildi ve iç mekan aydınlatmaları metal mesh’ten geçerek dış cephe aydınlatma etkisini oluşturdu. Gündüzleri metal meshlerin arasından içeri sızan gün ışığı, iç mekanda dramatik bir etki yaratırken; geceleri ise iç mekanlardan dışarı sızan ışık ile mimarinin özgünlüğü ön plana çıkartılmış oldu.

Mimarinin odak noktası olan birinci kattaki dairesel oturma düzenli konferans salonu, formunu yansıtacak

WORKSHOP Zistergienserkloster in Bad Doberan/D ve mekansal algıyı arttıracak bir aydınlatma tasarımı ile vurgulandı. Tavana gömme armatürlerin merkezden dışa doğru açılan yıldız formlu yerleşimi, dairesel yerleşimi daha da ön plana çıkarttı. Gömme armatür seçimlerinde, kamaşma riskinin ortadan kaldırılması ve esneklik temel kriter oldu. Dim edilebilen 36’lı ve 18’li iki farklı açılı Power LED Modüller ile genel aydınlatması sağlanmış olan kongre salonu, öngörülen ışık senaryoları ile mekandaki farklı işlevlere olanak sağlamış oldu. HD Televizyon çekimleri için gerekli olan dikeyde 750 lux ise kamaşma faktörü en aza indirgenerek sağlandı.

Sipopo Kongre Merkezi, Atlas Okyanusu kıyısında bir Orta Afrika ülkesi olan Ekvator Ginesi’nin başkenti Malabo’da Afrika Birliği toplantılarına ev sahipliği yapmak amacıyla gerçekleğtirilmi! bir proje. Projenin mimarı Tabanlıoğlu Mimarlık, Kongre merkezinde özgün bir mimari dil ile hem yerel değerleri hem de yenilikçi uygulamaları bir arada sunuyor.

Malzeme seçiminde yerel dokuya uygunluğun ön planda tutulduğu kongre merkezinde, ahşap - doğal taş - cam ağırlıklı bir tasarım dikkat çekiyor. Aydınlatma tasarımı da bu doğaya uyumluluk fikri üzerinde yoğunlaşarak mekanlarda doğal ve sıcak bir atmosfer yaratmayı hedefledi. Bu doğrultuda seçilen ışık kaynakları renk sıcaklıklarının, tüm mekanda 3000 K olmasına dikkat edildi.

Büyük bir avlu niteliği taşıyan ana lobiye girildiğinde genişlik ve ferahlık hissi mekanı tanımlamakta. Bu his, tavana monte armatürlere ek olarak duvar yüzeylerinin de arkadan aydınlatılarak mekana katılması ile daha da güçlendirildi. Ana lobi, girişte arkadan aydınlatılmış büyük bir Afrika Haritası ile vurgulanıyor. Haritanın gerisinde yer alan iç içe geçmiş üçgen formlu cam-ahşap duvar, 120x120 ebatındaki panellerin bir araya gelmesi ile oluşturulmuş. Üçgen cam yüzeylerin ön plana çıkartılması ve duvardaki üç boyutluluğun vurgulanması her bir panelin gerisine yerleştirilen 2’şer adet 3000 K renk sıcaklığındaki 9’lu LED Modüller ile sağlandı.

Zemin katta fuaye ile yan yana yer alan ve okyanusa bakan restoranın en dikkat çekici mimari özelliği hareketli ahşap panellerden oluşan duvarları ve tavandaki ahşap panelleri. Aydınlatma tasarımı ise mimarideki bu dinamik yapıyı vurgular nitelikte bir sistem ile geliştirildi. Mekandaki genel aydınlatma tavandaki üçgen panellerin arasından sarkan kristal taşlara vuran gömme armatürler aracılığı ile sağlandı. Işık-kristal etkileşimi mekana hem şıklık hemde özgün bir kimlik kazandırdı. Duvardaki etki ise panellerin arkasında asimetrik alüminyum reflektörlü polikarbonat difüzör ile tasarlanmış 4 farklı ebattaki PowerLED ışık kaynaklı armatürler ile sağlandı. Armatür seçimindeki temel kriter, ahşap panel üzerinde ışık kaynaklarının noktasal ışık etkisini ortadan kaldırarak homojen bir etki yaratmaktı.

Kongre merkezi mimarisinde bir diğer dikkat çeken öğe yeni bina ile mevcut binayı birbirine bağlayan şeffaf köprü. Köprü gerek cam yüzeyleri ile sağladığı geçirgenlik, gerekse işlevi ile mimari yapı bütününde mekansal ve görsel bir süreklilik yaratmakta. Bu sürekliliği vurgulamak amacıyla mekanın aydınlatmasında da, tavana ve yere gömülen çizgisel ışık kaynakları kullanıldı.

Tasarım dahil uygulaması 9 ayda bitirilen projede tüm gizli aydınlatma detayları aydınlatma tasarımı ekibi tarafından ofislerinde test edildi. Proje genelinde tasarlanan özel armatürler Türkiye’de uygulama firmaları tarafından imalat süreçleri içinde monte edilerek Malabo’ya ulaştırıldı ve böylece sahadaki uygulama süreleri asgariye indirildi.

Projeye katılanlar

Mimari: Melkan Gürsel, Murat Tabanlıoğlu, Tabanlıoğlu Mimarlık, İç mimari: Tabanlıoğlu Mimarlık Yüklenici firma: Onur-Summa J.V.

Elektrik mühendisi yüklenici: D&T Mühendislik ve Taahhüt Aydınlatma tasarımı: Zeki Kadirbeyoğlu, Seda Kaçel, Şebnem Gemalmaz, Ezgi Akgün, ZKLD Light Design Studio Uygulanan ürünler:

Endo, Assan, Opto LED, Pelucci, Planlicht, Emfa, Yakamoz, Siteco, LSP, Jupiter

Dergide s. 68.