Eskiyi yenileme

Burlington pasajı neredeyse iki yüz yıl yaşında. Tarihi neredeyse suni aydınlatmanın gelişimine paralel ilerliyor. Eski zamanlarda gaz fenerleri ile, sonra akkor lambalar ile ve kısa bir süre öncesine kadar gaz boşaltımlı lambalar ile aydınlatılan pasaj, tarihi lambaların birçoğunu kaybetti ve yıllar içinde bir sürü kablo kanalı, kablo rayı ve bozuk lamba malzemesi toplandı.

2010 yılında pasaj, Meyer Bergman tarafından satın alındı. Yapı sahibi pasajın tamamen yenilenmesini ve en önemli lüks alışveriş merkezlerinden birini olmasını istiyordu. Pasaj için yepyeni bir aydınlatma konsepti geliştirmek üzere Speirs + Major görevlendirilirken, görevin bir parçası da pasajın karanlık kış günlerindeki sıkıcı görüntüsüne karşı bir şeyler bulmaktı. Lamba ve kabloların mümkün olduğu kadar görünmemesi istendi.

Yeni ışık tasarımında erken 20.yüzyıldan kalma fener taklitleri kaldırıldı ve pasajın çatı pencerelerinin görünmeyen köşelerine LED Downlight’ları entegre edildi. İstenilen tavan aydınlatmasını sağlamak için Speirs + Major kamaşmayı önleyici donanımlı düz bir LED lamba rayı geliştirdi. Geniş alanlı tavan aydınlatması, vurgulama aydınlatması ile tamamlanıyor. Çok küçük, özel optik ile donatılmış LED lambalar, kemerleri ve böylece mimarinin şekli ve ritmini öne çıkartıyor. Gün içinde yeterli günışığı olmadığında tavan aydınlatması ve genel aydınlatma devreye alınıyor. Renk ısısı mevsime göre seçilebiliyor. Akşamları ışık rengi, eski gaz ile aydınlatmadaki gibi sıcak beyaz tonlarda.

Mimarinin en önemli ögelerini öne çıkarmak için pasajın Piccadilly tarafına bakan cephesine farklı katmanlardan oluşan bir ışık tasarlandı. Pasaj adının yer aldığı levha ve bayrak ayrıca aydınlatıldı. Pasajın kuzey kısmında bulunan Art-Deco cephesi diğer taraf ile karşılaştırıldığında daha sade. Serpme ışık ile binanın görüntüsü yumuşuyor ve amblemi sahneleştiriyor. Bina cephesindeki diğer ayrıntılar yine hafifçe alttan aydınlatılıyor. Girişte göze çarpan ilk öge, baldakenin alt kısmı. Eskiden burada kontraplaktan oluşturulmuş, sıva altı yerleştirilen Downlight’larla donatılmış kemer biçimli bir çatı bulunuyordu. Yeni ön çatı ise camdan yapılmış ve arkadan aydınlatılıyor. Böylece giriş çok daha etkili duruyor ve özellikle kış günlerinde davetkâr bir görüntü veriyor. Enstalasyon artık çok daha enerji verimli ve bakımı kolay. Ayrıca etkinlikler için geçici enstalasyonlarda lamba kullanımına olanak sunuyor. Taçlandırıcı bir kapanış olarak: vitrinleri iyi ışıkla donatma konusunda mağaza sahiplerine tavsiyeler dağıtılmış.Son derece yerinde bir pedagojik jest.

Projeye katılanlar

Yapı sahibi: Meyer Bergman Mimarlar: Blair Associates Architecture Aydınlatma tasarımı: Speirs + Major Elektro planlaması: Polyteck Üretici: Mike Stoane Lighting, ACDC Lighting, Control Lighting

Auroralia Ödülleri Belçika kökenli aydınlatma markası Schréder Grup ile Lighting Urban Communities International (LUCI) işbirliğinde düzenlenen Auroralia ödülleri, Lyon ışık festivali sırasında 7 Aralık akşamı sahiplerini buldu. Bağımsız bir jüri tarafından belirlenen ödüllerin amacı yerel yönetimlerin şehir aydınlatmasının ekolojik izlerini azaltma yönündeki bilinci arttırmak. İlk 4 senenin başarısını takiben Auroralia Ödülleri bu sene de, sürdürülebilir şehir aydınlatması adına etkileyici çözümler bulmuş 4 ayrı şehre verildi.

Birincilik Ödülü

Gent (Belçika)

250.000 kişilik nüfusu ile Belçikanın en kalabalık ikinci şehri olan Gent 1998’de ilk aydınlatma planını devreye aldı. 2005 yılında “Enerjinin Akılcı Kullanımı” projesini başlatan flemen kent, aydınlatma altyapısını yeniledi. 2008 yılından beri elektriğini tamamen yenilebilir enerji kaynakları ile elde ediyor. Uluslararası standartları yakalamak için aydınlatma noktalarını %10 arttırırken yeni aydınlatma sistemleri sayesinde senelik CO2 emisyonunu 1.113 ton kadar azaltıp %20’luk bir enerji tasarrufu sağladı. Uzun vadede dim sistemi de devreye girdiğinde kentin enerji ihtiyaçları %20 daha azalacak.

İkincilik Ödülü

Valença (Portekiz)

Portekiz’in kuzeyinde yer alan Valença İspanya sınırında küçük, şirin bir kasaba. 2006 yılında belediyenin başlattığı proje ile kamusal alanlar yeniden şekillendiriliyor ve projenin önemli bir kısmı aydınlatma sistemlerinin yenilenmesi oluyor. Pritzker ödüllü ünlü mimar Eduardo Souto de Moura’nun tasarladığı Coroada armatürlerinin kullanılması ile kasabanın çehresi değişiyor. Başlangıçta metal halide lambaların kullanıldığı armatürler sonrasında LED teknolojisi ile yenileniyor ve bu sayede kasaba enerji tüketimini 69%, senelik CO2 emisyonu ise 28 ton azaltıyor.

Üçüncülük Ödülü

Los Angeles (A.B.D.)

210.000 aydınlatma noktası ile Los Angeles A.B.D’nin en büyük ikinci aydınlatma sistemine sahip. Vali Antonio Villaraigosa’nın insiyatifi ile 2009 yılında başlayan “Los Angeles LED Dönüşümü” projesi bugüne kadar toplam 100.000 aydınlatma armatürü adedine ulaşmış. Herbirinden elde edilen %50 enerji tasarrufu ile şehir senelik CO2 emisyonunu senelik 29.500 ton azaltmış. California Eyaletinde hala enerjinin %52’sinin kömür ile elde edildiği de düşünüldüğünde önemli bir değişim.

Mansiyon

Buin (Şili)

Santiago’ya yakın turistik bir şehir olan Buin şehri, her sene bölgede popüler olan bir şarap festivaline ev sahipliği yapıyor. Yetersiz aydınlatmanın suç oranlarında etkisine dair belirtiler önemli bir noktaya gelince 2011 yılında kamu yetkilileri düğmeye basıyor. LED teknolojisine kullanılarak hazırlanan aydınlatm planının iki temel hedefi var. Varolan aydınlatma şartlarını iyileştirerek hem ziyaretçi hem de yerel halk için yaşam kalitesini arttırmak ve bunu yaparken enerji tüketimini azaltmak. Şehrin merkezinde bulunan Plaza de Armas meydanı ile ilk uygulama gerçekleşmiş. %80’lik CO2 emisyonu azalması ve halkın olumlu tepkileri planın başarısı için ümit veriyor.

Dergide s. 16.