TMMOB Mimarlar Odası, Büyükkent Şb.

Metin: Kağan Fırat

Fotoğraf: Kağan Fırat

“Bir yapıyı ışıkla çizmek.” Mimarlar Odası’nda kullanılan çizgisel sistemler tam da bu cümlenin altını çizer. Mimarlar Odası nihayet 2010 yılında kendi binasında hizmet vermeye başladı. 750 m² taban alanı üzerine inşa edilen beş katlı modern bina, iki eski bina alanının birleştirilmesiyle elde edilmiş. Bugünkü haliyle bina, Kemankeş Caddesi’nden Mumhane Caddesi’ne kadar uzanır haldedir.

Mimarlar Odası Yönetimi’nden Gazanfer Karlıca’nın proje yönetimini üstlendiği binanın elektrik işleri Propanel Firması’ndan Sinan Yener koordinasyonuyla gerçekleştirildi. Bina, 29 Aralık 2009’da yapılan açılışla hizmete girdi. Birçok bölümü bünyesinde barındıran binanın Sergi Alanı, Lobiler, Kütüphane, Ofisler, Toplantı Salonları, Sosyal Alanlar gibi bölümlerinde lineer aydınlatma sistemleri farklı tasarım/ senaryolarla uygulandı. Mekânın büyüklüğüne ya da fonksiyonuna göre belirlenen geometri, gereken aydınlık düzeyine göre seçilen lamba tipi ile bütünleştirilince görsel açıdan, mimarî açıdan ve mühendislik açısından optimal çözümler gerçekleştirilmiş oldu. T5 flüoresan lambalar sayesinde enerji verimliliği üst düzeyde tutuldu. 4000K ışık rengi ile mekânın beyaz rengi mümkün olduğunca vurgulandı.

Mekân boyutuna göre kapalı mekânlarda, ofislerde ve toplantı salonlarında kapalı tip kare ya da dikdörtgen sıva üstü tip çözümler uygulandı. Lamba geçişlerinde mümkün olan en az karanlık bölge için armatür alüminyum profil gövdesi içinde lambaların bir kısmının birbiri içine geçmesi sağlandı. Armatür önündeki difüzör, çift taraflı UV korumalı ışıksal geçirgenliği yüksek PC malzemeden üretildi. Alüminyum profil yapı, uzun hatlarda da sorunsuz şekilde sistemin kurgulanabilmesini ve tavana binen ağırlığın mümkün olan en alt düzeyde tutulmasını sağlamaktadır. Ayrıca ısı iletkenliği açısında çok başarılı bir malzeme olan alüminyum sayesinde sistemin iç ısısı belirli bir değerde soğutularak uzun ömür hedeflenmektedir.

Tefrişi yapılmış bir mekânda, mekân geometrisini tabanda izlemek zorlaşabilir. Bu durumda, büyük mekânlarda, tavandaki ışık çizgilerinin kullanıcılar tarafından izlenebilmesi mekânın algısı açısından rahatlatıcı ve kolaylaştırıcı olacaktır. Bu sebeple, mekânın büyük hacimlerinde ve genel alanlarında kapalı tip geometriler yerine uzayıp giden hatlar ve koridora göre yönlenen şekiller kullanıldı. Kütüphane içinde raflara paralel seyreden aydınlatma planıyla hem raf vurgusu hem de raflarda gerekli aydınlık düzeyleri sağlandı.

Binanın en önemli iki noktası iki caddeye bakan galeri boşluklarıdır. Birbirinden farklı boyutlardaki bu iki galeri boşluğun, çizgisel hatların yanı sıra karşıtlık oluşturacak şekilde dairesel armatürlerle öne çıkarıldı. Büyük galeride kullanılan 80cm’lik 5 adet TERES sarkıta karşılık küçük galeride 2 adet 120cm’lik TERES sarkıtla çözüm üretilerek, direkt + endirekt ışık etkisiyle galeri tavanlarının da aydınlanması sağlanarak dar uzun galeri boşluklarının olduğundan daha geniş algılanmasına katkıda bulunuldu. Mekânın merdiven, asansör holleri diğer kısımların aksine hacmin enine paralel bir yerleşimle bir karşıtlığı kendi içinde barındırmaktadır. Duvarlardaki ahşap/alçı dekorasyona göndermeleri olan bu yerleşim, koridor fonksiyonlu balastlarla ve sensörlerle de donatılarak enerji tasarrufu sağlanması amaçlandı.

Sonuç olarak mekânın genelinde çizgisel VEKTÖR gömme ya da sıva üstü uygulamalarla mekânın gerçek anlamda çizilmesi sağlanmıştır. Bu ışıklı çizgilerin mekân geometrisiyle bütünleşmesi sayesinde hem mekânın algılanması hem kullanıcıların mekânda ihtiyaç duyduğu aydınlatmanın sağlanması açısından hem de mimarinin doğası olan çizgilerle iletişimi açısından istenen sonuçlara ulaşılmıştır.

Proje künyesi

İşveren: TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Proje koordinatörü: Gazanfer Karlıca (Mimarlar Odası Yön. Kur. Bşk.)

Aydınlatma tasarımı: Gülistan Baybuğa (Veksan)

Elektrik tas. ve uyg.: Sinan Yener (Propanel)

Kullanılan ürünler

Veksan: VECTOR Gömme ve Sıva Üstü Kesintisiz Işık Sistemi (Muhtelif güçte T5), SQUARE VRX Kare/Dikdörtgen Işık Sistemleri (Muhtelif güçte T5), ELECTRA 3 Faz Elektroray, Sergileme Alanı Özel Ray Spotlar- Fagerhult:TERES Edge Pendant 80cm 4x36W TC-L, TERES Edge Pendant 120cm 4x55W TC-L

Dergide s. 64.