Haç seferine çıkanlar ve mimari için haç seferinde olanlar için

Polonya’nın Fatima kasabasındaki “Dreifaltigkeitskirche” (kilise) Kiliseler, mimari ve aydınlatma planlaması açısından işlenmesi zor konulardır. Kim yeni inşa edilen bir kilisede gotik kilisenin verdiği havayı yaratma cesaretini gösterebilir? Yunan mimar Alexandros Tombazis açıkca ve teorik olarak, 1928 ve 1953 yılları arasında haç ziyareti amacıyla Portekiz’in Fatima köyünde inşa edilen kilise için böyle bir girişimde bulunma kararı aldı. 125 metre çapında dairesel biçimli, iç mekânında tamamen desteksiz duran bir yapı. Çağdaş mimariye uygun olarak yapılandırılan ayin alanına 13 kapıdan birinden geçilerek giriliyor. Mimar, kapılardan her birini Hz. İsa ve 12 havarilerine adamış. Mekânın iç alanı, şed çatıdan difüz olarak içeri giren ve tavanın olduğundan daha da hafif görünmesini sağlayan günışığı ile aydınlanıyor. Bu şekilde mekân, törensel veya mistik bir ortama sahip değil. Aslında, büyüklüğü ile daha çok etkileyici görünüyor, çünkü bu alan 8800 kişiyi alıyor ve dünyanın en büyük iç mekânına sahip dört kiliseden biri olarak biliniyor. Ana alan içindeki suni aydınlatma ile şed çatıdan gelen günışığı taklit ediliyor.

Asimetrik Uplight’lar eğik çatı yüzeylerini aydınlatıyor.

Işık, yatay olarak gerdirilmiş kumaşın içinden homojen ve difüz olarak geçiyor. Bu alanlarda kullanılan filtreler ve farklı ışık renkleri ile tavan, bir orta ve iki dış alana bölünüyor. Günışığını desteklemek amacıyla alan aydınlatması için halojen metal buharlı lambalar kullanılıyor. Akşam saatleri için dim edilebilir halojen ampuller kullanılıyor. Ayin esnasında ışık, dualara göre ayarlanabiliyor. Büyük bir duvar tablosundan oluşan mihrabın arka kısmı, tablodaki renklerin görülmesi için PAR-ampullerle donatılmış duvar ışıklıkları ile aydınlatılıyor. Buradaki yapı ve aydınlatması, mistik ve dinsel sakinlik yerine, büyüklüğü ve açıklığı ile büyülüyor. Dolayısıyla, hemen meydanın karşı tarafında yer alan bazilikaya hiçbir şekilde rakip olmuyor. Biraz kendine özgü duruşu ve güveni ile modern kilise yapım sanatının bir ürünü olarak dünyanın en büyük kilise meydanının bir başka ucunda duruyor.

Projeye katılanlar

Mimar: Alexandros Tombazis/Yunanistan
Aydınlatma planlaması: Bartenbach Lichtlabor/Avusturya, Fernando Silva, OHM-E, PT

Uygulanan ürünler:
Çatıya uygulanan uplight’lar: Erco, Trinon türü, HIT-DE-CE 150 Watt ve QT-DE 500 Watt
Girişlere uygulanan downlight’lar: Erco, silindrik yapılı, birbiri üzerine başka donanımların da takılabileceği downlight’lar IP65, HIT 70 Watt (Erco 85065), Yapıda kullanımı yarım boy yerleştirmeli
Mihrap arka duvarı: Erco, PAR 38’li duvar ışıklığı, 120 Watt
Fotoğraflar: Bernd Hoff / Almanya

Dergide s. 12.