Sevgili okuyucular

Metin:

Editör'den

Hayatımız araştırma ve merak olmadan, yaşamın gerçeklerini, anlamını aramadan neye benzerdi acaba? Sürekli neyin, nasıl, neden olduğunu, nereden geldiğini ve geldiğimizi bilmek istemiyor muyuz? Tüm bunların cevabını bilim ve felsefe bilgileri içinde topluyoruz. Bu sayı çoğu kişinin felsefi olarak nitelendireceği konular üzerine olacak. Felsefe ile ilgili olarak sanatçı Andy Scott’un İskoçya’daki Kelpies projesi ile başlıyoruz. Her sanatçının eseri ile vermek istediği bir mesaj vardır. Kelpies projesinde ise çalışma o kadar güzel tasarlanmış ve aydınlatılmış ki, halk kendine özgü yepyeni bir yorum getirmiş. İyi ışık ile kamunun ilgisinin çekilebileceğinin ve bir projenin efsanevi bir hale getirilebileceğinin çok güzel bir örneği.

Tasarım ve bilinçli tasarım söz konusu olduğunda eylemlerimizi genelde felsefi fikirler yönetiyor. Özellikle aydınlatma tasarımında en çok incelediğimiz unsur, gölgelerin anlamı. Oysa ki herkes ışık olmadan gölgelerin olmayacağını ve her iki ögenin aydınlatma tasarımının bütününü oluşturduğunu biliyor. Yine de bir çalışmanın öne çıkması için bakış açısı ve ana fikir çok büyük önem taşıyor. Kamuya açık parklarda geceleri ağaçların altında gündüz görüntülerini andıran gölge oyunları oluşturmak şüphesiz temeli felsefi olan bir fikir. Böyle bir atmosfer taklit edilebilir mi? Taklit edilmeli mi? Taklit edilmeli ise neden veya neden taklit edilmeli? Taklit edilebildiğini İran’ın Şiraz kentindeki Eram bahçeleri örneğinde görüyoruz. Doğal yaprak gölgesi için yeterli yaprağın olmadığı alanlarda geceleri yaprak gölgelerini oluşturmak için basit teknik araçlar kullanıldı.

Tasarım fikrinde gölge oyunlarını kullanmak Helsinki’de bina cephesi aydınlatması konusunda yapılan bir uygulamada ortaya çıktı. Fikir karanlığın yerini aydınlığa bırakmaya değil, aydınlığın arka planında gölgeler oluşturmaktı. Üstelik bunu karanlığın olmadığı gündüz vakti de herhangi bir suni ışığa ihtiyaç duymadan uygulamaktı.

Farklı teknik donanımlar ile görsel efektler oluşturmak ABD’nin Teksas eyaletinde Southwest Üniversitesi Parkı bölgesindeki “Tam Olarak Bir Çit Değil” projesinin de konusu. Işık kaynağı teknolojileri ve aydınlatma otomasyonu konularında gelinen nokta bazı görsel efektleri tamamen yaratıcı bir şekilde “doğal” fiziksel kurallara göre uygulanabilir hale getirdi. Bunu bilmek çoğu zaman rahatlatıcı oluyor.

Çoğu aydınlatma tasarımcısı bugün hâlâ daha kendi kendini tanımlayamıyor. Muhtemelen aydınlatma tasarımcılığı mesleğinin resmi olarak tanınan bir meslek olmamasından da kaynaklanıyor. Peki o zaman çoğu tasarımcı ne yapıyor, nasıl ve neden yapıyor? Aydınlatma tasarımcısı Mark Carlson anlam sorusunu soruyor, mesleğin bugünkü durumunu eleştiriyor ve olası çözümler için fikirler öneriyor.

Aslında bilgiyi artırmanın temeli de burada yatıyor. Soru sormak ve bunların cevaplarını aramak. Modern dünyada artık internet üzerinden henüz sormadığımız sorulara bile cevaplar veriliyor. Bu cevapların ne kadar doğru olduğu tartışma konusu. Veya daha önemlisi bu yüzden bazen bize kitle bilgisi olarak sunulanı sorgulamadan yanlış yola mı yönlendiriliyoruz? Joachim Ritter Professional Lighting Design

Dergide s. 4.

PLD Türkiye, sayı 55 (PDF)