Greeting to the sun

Güneşe merhaba Zadar / Hırvatistan Interlight aydınlatma tasarımcılarından, Hırvatistan’ın Zadar şehrinin limanı için bir aydınlatma tasarımı geliştirmeleri istendiğinde, onlar proje üzerinde çok fazla düşünmediler. Yılda ortalama 20 C’lik ve 300’den fazla güneşli güne sahip olan bu kentte, işlenecek konu belliydi: Güneş. Or- taya 415 metre kare büyüklüğünde, LEDlerden oluşturulmuş dev bir daire çıktı. Daire dokunmaya ve sese duyarlı. Turist ve yerel halkın ilgisini çok çekiyor. Uygulama “Greeting to the sun” olarak adlandırıldı ve Zadar limanının zeminine yerleştirilen 264 cam plaka üzerine dairesel biçimde oturtulan 260.000 LED’den oluşuyor. Hırvat aydınlatma tasarımcıları ayrıca, dairenin etrafına 108 adet başka çizgisel düzende LED lambaları uygulayarak dairenin çerçevesini oluşturmuş oldular.

Interlight çalışanları bu konsept ile doğa ve teknik arasında interaktif bir bağlantı kurmak istediler. Bunun için, ses ve ışık tasarımı arasında inovatif bir arayüz yerleştirmiş oldular. Liman alanında bulunan beton duvarlara delikler açıldı ve farklı biçimli filtreler ile bağlantı sağlandı. Dalgaların duvarlara çarpması ile ıslık sesleri oluşuyor. Bu şekilde yaratılan “deniz orgundan” çıkan sesler mikrofonlar üzerinden bir bilgisayara aktarılıyor. Bilgisayar, bu sesleri sinyale dönüştürerek, sinyalleri LED’lerden yapılmış güneşe iletiyor. Sonuç olarak, denizin hareketini andıran mavi renkte bir şov ortaya çıkıyor. Her bir LED üzerinde güneş enerjisi hücreleri bulunuyor. Bu şekilde, gün boyu gece aydınlatması için gerekli enerji toplanıyor.

Güneş biçimli uygulamanın yanı sıra, Hırvat aydınlatma planlamacıları aynı prensibe dayanarak sekiz küçük LED gezegeni daha oluşturdular. Artık Zadar ziyaretçileri, gece gündüz farketmeksizin hep güneşe doğru hareket ediyor.

Modern Sanatlar Müzesinde (Sao Paolo/Brezilya) ışık oyunları Sao Paolo’nun Modern Sanatlar Müzesi (MAM) geçmiş Aralık ayında 60. yaşını kutladı. Bu vesile ile OCA binasında uzaysal bir uygulama planlandı. Star Wars filminden çıkma bir uzay gemisini andıran bina, 20inci yüzyıla ait Brezilya’lı sanatçıların 500’den fazla eserini gösteriyor. Bina 50’li yıllarda Oscar Niemeyer tarafından tasarlandı. Aydınlatma konsepti konusunda Fernanda Carvalho, doğrudan Niemeyer’in mimarisinden esinlendi. Binanın çatısı beyaz büyük bir kapak gibi. Aydınlatma tasarımcısı Carvalho, bu yuvarlak biçimi ışıklandırdı. Buradan yansıyan difüz ışık, mekânın içine yansıyor. Brezilya’lı sanatçı aynı konsepti, yine aynı bina içinde 2006 yılında başka bir sergi için kullanmıştı. O tarihlerde çatı konstrüksiyonunda, ışığı eşit oranda kullanmış ve ışığın yine eşit oranda mekâna yansımasını sağlamıştı.

Ancak bu defa, UFO’nun bilinçli olarak düzensiz ve dinamik bir biçimde ışık yaymasını hedefledi. Aydınlatma için hem suni hem de gün ışığını kullandı. Gün ışığı binanın içinde çatıda bulunan küçük aralıklardan giriyor.

“Işık noktalarını doğrudan tavanda yaratmamız gerektiğini düşündüm. Bu ışıklar bazen dev lambalara dönüşebilmeliydi. Böylece ışık noktalarını önce kendimiz tavana çizmeye başladık. Bu iş çok zamanımızı aldı. Sonra ışığı tam olarak planlamalıydık. Difüz ve yansıyan ışığın dışında, her bir sergi objesi spotlar ile aydınlatıldı. Spotlar farklı açılarda ve güçlerde yerleştirildi. Böylece ışıkla çok ilginç oyunlar ve gölgeler yarattık. Bunlar dahi görmeye değer” dedi Carvalho.

Projeye katılanlar

Mimar: Oscar Niemeyer / Brezilya Galeri tasarımı: Felipe Tassara / Brezilya Aydınlatma tasarımı: Fernanda Carvalho / Brezilya Fotoğraflar: MAM

Dergide s. 14.