Altınbaş Kuyumculuk

Metin: Aydan Hacaloğlu

Fotoğraf: Aydan Hacaloğlu

Arketipo Design mimarlık ofisi tarafından 2004 yılında tamamlanan Altınbaş Kuyumculuk Mağazasının yeni Genel Müdürlük binası, Cağaloğlu’nda Kapalıçarşı’nın Nuruosmaniye giriş yolu üzerinde bulunmaktadır. Bu turistik mekanın dış cephesinde ağırlıklı olarak kullanôlan cam ve çelik gibi farklı malzemelerin kombinasyonu ile bina, 2000’li yılların dinamizmini, çağdaşlığını ve estetiğini yansıtan bir kimlik taşımaktadır. Kullanılan çağdaş mimari teknikleri ile geleneksel Altınbaş mağazalarına modern bir bakış açısı kazandırılmıştır. Cephenin orta aksında bulunan çelik kafes, binanın görüntüsünde dominant bir düşey konstrüksiyon oluşturmuş ve camlı yüzeylere uyumlu bir biçimde entegre edilmiştir.

Projede, bina estetiğinin yanında günün değişik zaman dilimlerinde ve mekandaki farklı kullanım alanlarında atmosfer değişimi gerekliliği göz önünde bulundurulmuş; malzeme, görünüm ve tasarımı birleştiren aydınlatma sisteminin binanın iç mimarisi ile entegrasyonu sağlanmıştır.

Tasarım Amacı: Takı mağazasında sağlanması gereken en önemli ışık efekti, takılardaki değişik taş ve metallerin parıltılılarıyla müşteriye çekici görünmesini sağlamaktır. Aydınlatmada renk ve ışık hiyerarşisine sadık kalarak müşteriyi mağazanın istenilen alanlarına çekmek diğer bir önemli faktördür. Mekanların kullanımına uygun aydınlatma tasarımı ile mağaza müşterisinin güvenli ve rahat dolaşmasının, doğru aydınlatma tasarımının sunduğu rahat atmosfer sayesinde müşterinin mekanda uzun ve verimli süre geçirmesinin sağlanması, mağaza sahibinin yararına hırsızlığı engelleyebilmek için genel mekanların iyi aydınlatılması, ışık tasarımının diğer amaçları arasında sayılabilir.

Tasarım Kavramları: Bina aydınlatma tasarımında kullanılan belli başlı kavramlar sırasıyla aşağıda belirtilmiştir.

1) Odak noktalarının tanımlanması: Vitrinlerde ve sergi alanlarında stratejik noktaların saptanıp vurgulanması, uygun bir aydınlatma tasarımı ve uygulaması için büyük önem taşımaktadır.

2) Görsel hiyerarşi ve algının etkileşiminin belirlenmesi: İnsan algısı sırasıyla; önce insanlar üzerinde, daha sonra hareketler, parlaklık, yüksek kontrast, canlı renkler ve kalıplar üzerinde yoğunlaşır. Hedeflenen, değişikliklerin ve tekrarlamaların monotonlaşmasının engellenmesi suretiyle, aydınlatma tasarımında farklı efektler yaratarak müşteriyi bir odak noktasından diğerine yönlendirmektir.

3) Binada değişik aktivitelerin gerçekleştirildiği alanlardaki aydınlatmaların genel aydınlatmayla dengelenmesi suretiyle doğru planlama ve katmanlaşma yapılması: Özellikle dükkan ve mağaza gibi mekanlarda ilk dikkat çeken öğeler dikey yüzeyler ve insanlardır. Kişi mekanda güvenli ve konforlu bir şekilde yolunu bulup ilerlerken, etkili şekilde araştırır ve keşfettiğinden etkilenmeyi umar. Bu etkiyi yaratabilmenin yolu, aydınlatma tasarımında doğru planlamadan ve farklı aydınlatmaların birbirleriyle uyum ve denge içerisinde bulunmasından geçer.

4) Sirkülasyon rotasında günün her saati için parıltılı, renkli, çeşitlilik arz eden, coşturan ve akılcı aydınlatma efektlerinin derinlemesine değerlendirilmiş olması gerekir. Gün ışığı ile yapay ışığın doğru ve uyumlu entegrasyonu, farklı yapay ışık kaynaklarının yaratacağı aydınlatma efektleri ile mekanın kişi üzerindeki pozitif etkisinin sağlanması hedeflenir.

5) Başka bir temel faktör ise, renk kombinasyonlarına tutumumuz ve sağlanan aydınlık seviyesidir.

Tasarım Uygulaması: Binanın dış cephe ve iç mekanlarında, aydınlatma tasarımcıları tarafından dünyaca tanınan üreticilerin aydınlatma çözümleri uygulanmıştır.

Dış cephe aydınlatılmasında; cephenin alt kotunda bulunan kolonları vurgulayan ve yoldan geçenlerde kamaşma yapmayacak özellikte olan Erco-Tesis serisi yere gömme armatür kullanılmıştır. Cephenin merkezinde bulunan çelik konstrüksiyon giriş saçağının üzerine monte edilen dar açılı Erco-Beamer projektörler ile bina düşey düzlemde vurgulanmış, dış cephe akşamları ışıklandırılarak parıltılı bir takı biçimde algılanması sağlanmıştır.

İç mekanların aydınlatılmasında; toplam kullanım alanı dokuz katlı olan binanın değişik kullanım alanları ve farklı aydınlatma gereksinimleri değerlendirilerek farklı ışık efektleri yaratılmıştır. Binanın en önemli işlevsel özelliği sergilenen takıların vurgulu bir şekilde aydınlatılması olduğu için mağazanın her yerinde takı sergileme noktalarının dikkat çekmesi amaçlanmıştır. Bunun için Erco-Lightcast serisi Halojen ve Metal Halide lambalar uygun renk harmonisi sağlanarak kombine edilmiştir. Camlı vitrinler içindeki özel sergileme ünitelerinde, yukarıdan sarkıtılan çelik boruların içinden fiber optik kablolar geçirilerek alt rafta sergilenen özel takılar üzerinde vurgu sağlanmıştır. Mağazanın genel sirkülasyon alanlarında ise kare şeklindeki modern tasarımlı Tal-Mini Tommy serisi tavana gömülü armatürler kullanılarak, tavanın yalın görüntülü ve temiz algılanması hedeflenmiştir.

Binanın altıncı katında bulunan kafeteryasında farklı iki çapta Louis Poulsen-Munkegaard marka gömme armatür kullanılarak yumuşak ve dinlendirici bir atmosfer yaratılmıştır.

Ofislerde Fagerhult-Indigo gömme serisi kullanılırken, toplantı odalarında Fagerhult-Ten Lammel sarkıt armatürler ile kamaşma yapmayan endirekt ışıklı rahat bir çalışma ortamı oluşturulmuştur. Genel Müdür odalarında ise dekoratif Louis Poulsen-Plate model sarkıt armatürler tercih edilmiştir.

Proje katılımcıları

Mimari ofis: Arketipo Design Aydınlatma tasarımı ve projesi: Total Aydınlatma Kullanılan ürünler:

Dış cephe: Erco-Tesis, Erco-Beamer Takı vitrinleri: Erco-Lightcast, Fiber Optic Genel dolaşım alanları: TAL-Mini Tommy Kafeterya: Louis Poulsen-Munkegaard Ofisler: Fagerhult-Indigo Toplantı salonu: Fagerhult-Ten Lamel Genel Müdür odaları: Louis Poulsen-Plate

Dergide s. 54.