In The Shade

Aydınlatmanın sosyo-ekonomik ve psikolojik boyutu üzerine yürütülmüş, bilimsel bir çalışma olarak “In The Shade” projesi.

Kentsel aydınlatmanın önemi hafife alınamaz. Aydınlatma, sadece bize güven hissettirmekle kalmaz aynı zamanda sosyal uyum ve ekonomik ilerleme için önemli bir katkı sağlar. Aydınlatmanın, sürdürülebilir kentsel topluluklar oluşturmakla beraber sosyal, çevresel ve ekonomik faktörlere destek olmada da hayati bir rolü vardır. Bu hayati rolün önemini kavrayan Megaman Charnley ve Tom Jarvis de Doğu Londra’daki Boundary Estate’te “In The Shade” adıyla bir dönüşüm projesi tasarladı. “In The Shade” de ikiliye, Trust Fonu’nun yanısıra Royal Collage of Art ve Londra’daki Helen Hamlyn Tasarım Merkezi destek verdi.

Dünya şehirlerinde aydınlatma adına en büyük yatırım popüler turistik bölgelere, tarihi binalara ve şehrin ticaret bölgelerine yapılır. Bu anlamda kentsel aydınlatmanın eşit olarak dağıldığını düşünmek yanlış olur. Bazı bölgeler ışık kirliliğinden muzdarip iken şehrin arka sokakları karanlık kalır. Bu da ekonomik faaliyetler ve sosyal uyum açısından bölgelere zarar verir. Karanlık, yerel toplulukları mecazlaştırır, yerel ticareti ve kamusal alan kullanımlarını sınırlar.

Bu proje, kent dokusunda göz ardı edilmiş bölgeler için yeni bir aydınlatma tasarım stratejisi ile daha sürdürülebilir kentler oluşturmak için neler yapılabileceğini keşfetmek üzere yola çıktı.

Proje sahası

Şehrin ‘cepleri’ olarak nitelendirilen bu bölgelerin geceleri nasıl kullanıldığını daha iyi anlamak için yerinde araştırma yapmak önemliydi. Bunun için, Shoreditch’in tarihi Boundary Estate’i seçildi çünkü burası bir araştırma alanı olarak özellikle ilginçti. Londra gibi hızla gelişen bir kentin bu bölgesinde birçok nokta geceleri tehlikeli oluyordu. Birçok noktasında uyuşturucu ve seks ticareti yapılıyordu ve bu işe dahil olan kişiler bölgenin yerel halkında korku ve rahatsızlığa neden oluyordu. Boundary Estate’in aydınlatılması, bu problemleri önemli ölçüde ortadan kaldırdı. Bölgenin genç nüfusunun geleceği açısından ve bölgenin sosyal konumu adına bu önemli bir adımdı.

Proje, düzenlenen workshoplar ile yerel halkın da katılımını kazandı ve böylece kendi yaşam alanlarının dönüşüm sürecine onlar da doğrudan katkı sağlamış oldular. Bu aydınlatma çalışması yerel halkın ruhsal durumları üzerinde oldukça olumlu etkiler yarattı. Toplumun tüm üyelerinin iyi aydınlatılmış alanları kullanması, topluluk duygusunun geliştirilmesi ve komşuluk etkileşiminin oluşturulması adına da iyi bir teşvik sağladı.

Tasarım Geliştirme

Boundary Estate’in Old Nichol Caddesi üzerindeki spor sahası bu projenin uygulama alanlarından birisi olması için talep aldı. Çünkü spor sahasındaki tek ışık kaynağı komşu dükkandan sızıp parlama ile ulaşan ışıktan fazlası değildi. Üstelik bölgedeki önemli kamusal alanlardan biri olmasına rağmen yerel sakinler ve dükkan sahiplerine göre saha, sıklıkla uyuşturucu satıcıları ve fahişeler tarafından ya da gece boyunca içenler tarafından tuvalet olarak kullanılıyordu. Saha, bu aydınlatma projesinin nihayetinde herkes için yararlı bir tesis haline gelerek anti-sosyal davranışlar için bir dönüm noktası olacaktı.

Aydınlatma için hafif borulardan yapılmış, kendinden aydınlatılmış bir kale çifti tasarlandı. Tasarımda hafif fakat sağlam bir malzeme olarak borular kullanıldı. Bu borular, içlerine yerleştirilen sert ve su geçirmez ışık tüpleri ile ışıklandırıldı. Dayanıklı kelepçeler ile bu sistemler birleştirildi ve aydınlatılmış futbol kaleleri elde edildi.

Kurulum

Projenin kurulum aşamasında aydınlatma standartlarını yüksek tutmaya çalışmamak gerektiği kabul edildi. Aydınlatma sisteminin, hava karardıktan sonra kullanışlı ve keyifli bir kamu tesisi oluşturabilmesi hedef için yeterliydi. Kale direkleri yönetmeliğin gerektirdiği boyutlarda olmasına rağmen burada hiçbir şekilde lig maçları oynanmayacağı açıktı. Bu nedenle sadece sahada gerçekleşecek gayri resmi futbol maçları için yetecek düzeyde ışık kullanıldı.

Başta bu proje için elektrikçilerle çalışılacaktı ama bölge sakinleri projenin bu aşamasında da yer almak istediler ve iş onların desteğiyle yürüdü. Böylece projenin ruhu değişti, daha keyifli bir hal aldı.

 

Sonuçlar

Aydınlatma projesinden önce henüz hiç kullanılmamış olan bu tesis, proje sonrası kelimenin tam anlamıyla can buldu. Bölge sakinlerinin birçoğunun ilgisi buraya yöneldi ve saha bölge sakinlerinin akşamları keyifli maçlar yaptığı, ailelerin gelip güvenli bir şekilde maç izleyebildiği bir alana dönüştü.

Prototip sistem, bu pratik aydınlatma egzersizi gibi, geceleri sosyal çevrelerin aydınlatma hakkındaki hipotezini kanıtlamak için yola çıktı: Bu spor sahası üzerinde artmış aktivite alanı geceleri güvenli hissettiriyor mu? Ve bu da hava karardıktan sonra evlerinden sakinleri dışarı teşvik ediyor mu?

Durumun kesinliğini zaman gösterecek ancak Eski Nichol Caddesi üzerindeki bu saha, yerel kentsel toplulukların aydınlatma ile alternatif bir şehir altyapısına dönüşebileceğini ortaya koyan ilk adım oldu.

Video linki: http://vimeo.com/47004808

Projenin orijinal dildeki (İngilizce) dosyasını incelemek için: 1.IN_THE_SHADE_+cover