KAPAK
Grand Canal, Hangzhou / Çin
Aydınlatma tasarımı:
Roger Narboni,
Hong Wan
Fotoğraflar: Jun Miao
TEMA
Kamusal Alanlar
“Işık senfonisi için en iyi notalar”
Klasik anlayışa göre senfoni, cümleleri bir bütünde toplayan bir müzik eseridir. Burada en önemli rol, solistlere değil orkestraya aittir. Kısa bir süre önce, Fransız aydınlatma tasarımcısı Roger Narboni, Hangzhou’da (Çin Halk Cumhuriyeti) gösterişli bir senfoni oluşturdu. Çin’in bu büyük kentinin içinden geçen Grand Canal adlı kanalın on kilometrelik kıyı şeridi için sekiz ay gibi bir süre içinde bir aydınlatma konsepti geliştirdi. Dengeli ve ahenkli bir eser oluşturmak için bilinçli olarak dramatik seslerden ve şaşalı sol notasından kaçındı.
“Işıkla biraraya gelme”
Londra’da iş çıkışı bira içerken, e-posta ile gönderilenlerden çok daha fazla bilgi alışverişi yapıldığı söylenir. Her ne şekilde olursa olsun, adada güzel bir Draught birası ve bol esprili hikâyeli akşamlar her zaman özel deneyimlerdir. Hava her zaman iyi olmadığı için bu tür bilgi alışverişleri genellikle bar ve publarda yapılır.
Ancak Londra’nın (İngiltere) Devonshire Meydanı’nda bulunan restoran, kafe ve barlar hava şartlarına bakılmaksızın dışarıdaoturma ortamı sunar. 18. yüzyıldan kalma eski depo alanları mağaza, bar ve restoranlara dönüştürüldü. Ziyaretçiler üstü kapalı avluda ortamın keyfini çıkartıyor. Bu binaları keyişi mekânlara dönüştürme projesi Speirs and Major Associates firmasına verilmiş. Uygulanan aydınlatma çözümü, avlunun farklı tasarımsal ögelerini sıcacık ve keyif alınabilir mekânlara dönüştürdü.
“Işıklandırılmış purolar”
Taipei’de Ruentex Tunhua-Renai Konutları / Taiwan
Yaratıcılık, aydınlatma tasarımı mesleğinin temelidir. Ancak, tasarım, sadece insana yönelik yapılmış ise iyidir.Aydınlatma tasarımcısı Ta-Wei Lin, mimar ve iç dekoratör Wing Hun Wong ile birlikte bir konutta, hem kaliteyi öne çıkartan hem de huzur verici bir ortam yarattı. Renkli aydınlatma ve istenmeyen parıltılı görüntülerle öne çıkmak yerine, gerçekleştirilen çözüm doğal biçim ve yapılara referans veriyor. Kendine özgü çekiciliği, ile Ruentex Tunhua-Renai Residansı konuklarını dev ahşap işçiliği, beyaz bir dil ile 155 cam puro ile karşılıyor.
“Sert Taştan Bir Orman”
Danimarka’nın Nyborg kentinde otoban köprüleri
Otobanda gece yapılan uzun yolculuklar seyahat etmenin sevimsiz olan yönleridir. Özellikle bitmez tükenmez hissi uyandıran gri üzerinde asfaltta gidildiğinde. Zaman zaman yol işaretleri veya benzin istasyonları geçilir. Yine de gecenin karanlığı sürüp gider. Ama birden yerden eğik olarak yukarı doğru yükselen ağaç gövdeleri görülür. Bunların hemen üzerinde beyaz yapraklı bir katman vardır. Bu sık ormanın oluşmasından Danimarkalı AF-Hansen & Henneberg adlı firmanın aydınlatma tasarımcıları sorumlu. Danimarka’nın iki otoban köprüsüne uyguladıkları aydınlatma tasarımı sadece bakmak için ilginç değil, aynı zamanda köprünün yapısal özelliklerini öne çıkartıyor ve ağaçlara baktıkça ortadan kaybolan karanlıkta kazaların önlenmesini amaçlıyor…
“Tarihi Eserlerin Aydınlatılması”
Tarihi eserlerin kent kimliği açısından aydınlatılması oldukça günceldir. Bu konudaki gelişmeler, turizmin, kent korumanın, bilincinin, sosyal ve psikolojik toplumsal, tarihsel yapının gelişmesini sağlar. O nedenle birçok alan iç içedir. Restoratör mimarın, aydınlatma tasarımcısının, sanat tarihi, toplum bilimcisinin, şehir plancısının beraber çalışması gereken, gün geçtikçe profesyonelleşen interdisipliner bir alandır. Bu alanda çalışan kişilerin ortak çalışabilmesi için bir dil birliğine varması gerekir. O nedenle amaç bu bağlamda aydınlatma tasarımları oluşturabilmek için saptamalarda bulunabilmektir.
“Kamusal Işığın Değişimi”
Yaya yolları, parklar ve meydanlar gibi kamusal mekanların aydınlatması son yıllarda yadsınamayacak ölçüde değişiyor. Artık yaya yolları, sokaklar güvenli ulaşım sağlamanın yanı sıra bu ulaşımı daha keyifli hale getirecek şekilde aydınlatılıyor. Parklar ve yeşil alanlar, mekansal özelliklerinin gece karanlığında vurgulanmasının dışında parka ait öğelerin ışıkla belirginleştiği, kullanımın yanı sıra görselliğin de öne çıktığı mekanlar haline geliyor. Meydanlardaki ışık, tarihi binaların mimari değerlerinin ve yeni binaların çağdaş mimari özelliklerinin öne çıkarılmasının ötesinde; meydana açılan bina cephelerinde yeni teknolojiler ile yaşama olanağı buluyor.
PROJELER
“Ankara Gençlik Parkı”
Cumhuriyet döneminin ilk kentsel parkı olan ve Ankara için büyük bir tarihi önemi olan Gençlik Parkı, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından parkın tarihi dokusuna büyük ölçüde sadık kalınarak, daha modern bir görünüme kavuşturuldu. Yapılan düzenlemenin sonrasında tekrar hizmete giren Gençlik Parkı’nın aydınlatmasını üstlenen Philips, projede bağımsız bir aydınlatma tasarımcısı olan Duilio Passariello ile çalıştı.
“Yaşayan Bir Meydan – Datça Cumhuriyet Meydanı”
2008 yılında kullanıma açılan 3.000 m2’lik Datça Cumhuriyet Meydanı, işveren Datça belediyesi ile proje mimarı Mimar Can Kaya’ya iki ödül getirdi; ilki kamu kategorisinde “Arkitera İşveren Ödülü – 2008” diğeri ise proje uygulamasının kentsel bağlamı içinde iyi değerlendirmiş olması, düzenleme sırasında yalınlığın estetiğini kullanarak nitelikli bir kamusal ortak alan yaratmış olması” nedeniyle aldığı 2009 TMMOB Şehir Plancıları Odası Raci Bademli İyi Uygulamalar Ödülü”.
“Yapı Kredi Bankacılık Akademisi Mimari Aydınlatması”
Teğet Mimarlık’ın tasarladığı Yapı Kredi Akademi Binası, Gebze’deki mevcut bankacılık üssüne eklenen, kendi içinde bağımsız fakat yine de üssü vurgulayan, zenginleştiren bir yapı olma niteliğini taşıyor. Tüm eğitim programı, üssün iç sokaklar sistemini açıldığı manzarayla noktalayan atriyum ve onun ayırdığı 2 narin kütle üzerinde bulunuyor. Bu noktadan çıkışla, aydınlatma konseptinin temelini ise eğitim alanlarındaki modern dilin, zarif geçiş elemanları ile kütleleri birbirine bağlayan köprülerde kavuşması oluşturuyor.
“Ataköy Sheraton Otel”
Dati Yatırım Holding A.Ş., Starwood Grubu’nun beş yıldızlı markası Sheraton’da renovasyon tamamlandı. 40.000 m2’lik alan üzerine kurulu Sheraton İstanbul Ataköy Hotel, 285 odası, çeşitli konseptlerdeki restoran ve toplantı odaları ile tekrar hizmete açıldı. Farklı kültürlerden misafirleri ağırlayan otel projelerinde, insan yaşamının 24 saatlik ihtiyaçlarına yönelik kullanım önemli bir rol oynuyor. Bu nedenle biyoritmimize yön veren aydınlatmanın etkileri, otelin genel konfor ve kalite algısında önemli bir rol üstlenmekte.
“Tekin Acar Cosmetics Neomarin AVM Mağazası”
Türkiye’nin 5 coğrafi bölgesine yayılan ve 18 ilde mağazaları bulunan Tekin Acar Cosmetics’in Neomarin AVM mağazası, marka ve mağaza özellikleri dikkate alınarak aydınlatıldı. Aydınlık ve ferah mağaza konseptini vurgulamayı ve müşterilerin kendini rahat hissedeceği alışveriş ortamını oluşturmayı öncelikli hedefler olarak belirleyen firmanın Neomarin AVM Mağazası’nda genel aydınlatma için 2x32W kompakt flüoouresan lambalı İdea Downlightlar buzlu camlı olarak seçildi. Bu aydınlatma aygıtları mağaza içerisinde makyaj masası, manikür ve pedikür alanlarında sıklaştırılarak kullanıldı. Böylece özgün ve estetik bir mimari konsepti ortaya koyan mağazada; istenilen noktada gerektiği kadar ışık elde edilerek görsel konfor da maksimize edildi.
GÖRÜŞ
“Ankara’nın kaburgaları”
Rivayet olunur ki Ankara Büyükşehir Belediyesi’nde “çok” yetkili bir kişi, Kuala Lumpur’a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında çok hoşuna giden aydınlatma direkleri ile karşılaşır. “Bu modern görünümlü aydınlatma direklerini başkentimiz Ankara’da da kullanmalıyız” fikri ile yurda dönen yetkili kişi sayesinde proje belediye sınırlarına girer. Buraya kadar sıkıntı yok, ancak sonrasında neler yaşandığı büyük bir muamma, çünkü süreç öyle bir işletiliyor ki, sonuçlara baktığımızda gülmek ile kızmak arası duygular ile baş başa kalıyorsunuz. Sonuç çok net, dünya’nın takip ettiği bir trendi Türkiye’ye getirirken yaşanan bir felaket…
IŞIK SANATI
“James Turrell – Mecazi anlamda kullanılan ışık”
Amerikalı Land-Art (Arazi sanatı) sanatçısının başarılarla dolu yılı
66 yaşındaki sanatçı şöyle diyor: “Işığı, yeni bir kıta gibi araştırıyorum”. Işık onun için “bilgilenme, aydınlanma ve ruh”. Sanat tarihi Turrell’in çalışmasını, Amerikan renkli peyzaj resimleri ile ilişkilendirerek değerlendirse ve “Tall Glass Pieces” serisinden oluşan çalışmalarını, Mark Rothkos’un resimleri ile karşılaştırsa da, Turrell’in sanatsal yolu, son yılların teknolojik gelişimi ile çok yakından bağlantılı. Turrell bugünkü gelişmelere hayranlıkla şöyle katkıda bulunuyor: “Keşke ışık teknolojisi 30 yıl önce bu aşamada olsaydı”. LED’ler onun için çok büyük bir buluş. “Konsantre ve berrak bir ışık sunuyorlar. Noktasal ve hassas aydınlatma özellikleri ile ışık içinde enerjinin bugüne kadar geliştirilmiş en verimli, uzun soluklu ve çevre dostu bir dönüşümü” diyor.
İlgili Yazılar:
